Yanmis bir bilet

...

2012-01-24T02:20:00.002+02:00

sonsuzlugu aradigim anlari hissediyorum, o anlarda gülümsemek ya da karsimdaki kisinin gülümsemesine iltifat etmek istiyorum. sonlulugun karsima dikildigi anlari biliyorum, o anlarda yok olmak ya da karsimdakini yok saymak istiyorum.

suzan hanim ve babaannem

2012-01-16T04:17:00.002+02:00

su siralar ne cok ölüm haberi duyuyorum. ve ölenlerin arkasindan söylenen onlarca söz. yasami ve maddi bir yasamin icinde kazanabilecekleri kücük payeleri her seyin üzerinde görenlerin, ölümü dahi kendi düsüncelerinin bir savunusunu yapmak icin araci kildiklarina sahit oluyorum, utaniyorum.

bazen de bir sevilene yazilmis veda sözleriyle duygulaniyor, düsüncelere daliyorum. bu aksam, ahmet altan'in 'suzan hanim' baslikli yazisini okudum, bir tuhaf oldum. kayinvalidesi icin yazdigi veda yazisi dokundu bana. 'kirkli yaslarina varmadan tanidim onu. guzel bir kadindi, insanlarla arasina biraz ürkek bir gülümsemeyle mesafe koyardi' diyor, suzan hanimi sadece bir kez kahkaha atarken gördügünü ve onu en cok kahkaha atarkenki haliyle animsadigini ekliyordu.

'bir hayat gecti benim hayatimin icinden' derken o hayattan ona kalanin suzan hanim'in duygu ve düsüncelerini arkasina sakladigini düsündügü mesafeli ve ürkek gülümsemesiydi. birbirleriyle uzun uzun konusamamis, dertlesememis, birlikte kahkaha atamamislardi. 'cok üzülmek icin cok tanimaya da ihtiyac yok bazen' diyerek bitiriyordu.

ahmet altan'in suzan hanim icin söyledikleri bana babaannemi hatirlatti. onun da benzer bir gülümsemesi vardi, güclü, sabirli, vakur bir kadindi. dedemin ciddiyet ve disiplinle örülü yasantisinin onu bunalttigini, bazen de bir koseye sikistirdigini hissederdim. babaannemle, yüzünde gördügüm endiseleri, sikintilari konusabilmeyi, onun kimseye acmadigi dünyasina bir parca da olsa sokulabilmeyi isterdim. belki ben de onu cok fazla taniyamadim ama birlikte yaptigimiz yürüyüsleri, onun her zaman herkese gösterdigi nezaketini, arkadaslariyla bulustugunda yüzüne yerlesen gülümsemeyi ve rahatligi asla unutamam.

babaannem gibi, suzan hanim gibi yüzlerinde bir mücadelenin sürüp gittigini hissettigim kadinlara hep yakinlik duydum, yorgun gözlerindeki sirlari merak ettim ve kendilerini koruyuslarindaki asalete hep hayran kaldim.

pia

2012-01-01T23:32:00.002+02:00

gecen gün, dar ve kalabalik bir sokakta, hizli hizli yürümeye calisirken aklima düsen siirle baslamak istedim yeni yila.

pia

ne olur kim olduğunu bilsem pia'nın
ellerini bir tutsam ölsem
böyle uzak uzak seslenmese
ben bir şehre geldiğim vakit
o başka bir şehre gitmese
otelleri bomboş bulmasam
içlenip buzlu bir kadeh gibi
buğulanıp buğulanıp durmasam
ne olur sabaha karşı rıhtımda
çocuklar pia'yı görseler
bana haber salsalar bilsem
içimi büsbütün yıldız basar
bir hançer gibi çıkıp giderdim

ben bir şehre geldiğim vakit
o başka bir şehre gitmese
singapur yolunda demeseler
bana bunu yapmasalar yorgunum
üstelik parasızım pasaportsuzum
ne olur sabaha karşı rıhtımda
seslendiğini duysam pia'nın
sırtında yoksul bir yağmurluk
çocuk gözleri büyük büyük
üşümüş ürpermiş soluk
ellerini tutabilsem pia'nın
ölsem eksiksiz ölürdüm

attila ilhan

gece

2011-12-28T02:38:00.003+02:00

dün gece, bir bekar evinde, üc arkadas basbasa.

ikisi disaridan gelir, birinin kafasi hafif dumanli -dertli-, digeri alkole tovbe ettiyse de icki masalarinin hala vazgecilmezi -kaygili-. evdeki, star trek türü bir film acmis, izlemekte. gelenlere ve o esnada olabilecek her seye kayitsiz -gergin-.

rakiya devam edelim, dur dur önce karnimizi doyuralim. sahi, ekmegimiz var mi. var eski kasarimiz bile var. kessene ondan biraz yumurtaya da koyalim. tamam. hadi koy su rakini da masaya gecelim.

aramayacak misin. ariycam, su yemek bitsin. hey oglum, birani alip bize katilsana. sessizlik. kaygili olan telefonda, fransa'daki karisiyla rutin bir konusmada. dertli olan masa basinda, yine küskün ve kirgin, kim bilir icinden nelere yaziklaniyor. digeri malum, televizyonda.

hey suraya bak, aznavour, sarkozy'e tesekkurlerini sunmus. oglum, sussana iki dakika karimla konusayim. mesgul etmesene kizi...

tutamayiz zamani, araya sarkilar girer, star trek biter, birkac kucuk satasmanin sonunda biri yataga gider. digerleri masada kalir. televizyonda bu sefer 'ses' diye bir film vardir, sesi kisiktir.

yahu su kiza baksana, ne filmi bu boyle, kiz dehset icinde, suratindaki ifadeye bak, depresif ama guzel degil mi. off hep ayni kadinlari begeniyorsun. olabilir. hadi bir sarki soyle. soyluyorum, gel gonlumu yerden yere vurma güzel ne olursun. zeki müren'den mi. evet, evet elbette.

2011 biterken

2011-12-26T00:59:00.003+02:00

bir sene daha bitiyor iste, korkularim, umutlarim, özlemlerim bu senenin sonunda her sene oldugundan daha fazla degisiyor.

yasamin her anlamda ve alanda hizlanmasi korkutucu. artik herkes dünyanin herhangi bir yerinde yasanan olayin kendisiyle degil o olaydan nasil haberdar olduguyla ilgileniyor. olay üzerine düsünmektense olayi mumkun oldugunca cok insanla paylasmayi önemsiyor. bir dolu konu üzerine, yiginla bilgiyle uyarilan zihinler kötürüm oluyor ve yabancilasma basliyor. elestirel dusunceyi, yeni bir ifade bicimini ara ki bulasin.

butun bu tekduzeligin, siradanligin icinde duygularin da alinip satildigi bir döneme girdigimizi hissediyorum. en hakiki duygular, bir yerlere yetisme ya da laf yetistirme telasinin arasinda kaybolup gidiyor. durup dusunmekten, aklina gelen bir fikri oturup genisletmekten, derinlestirmekten ve cozumlemekten uzak duran, butun bunlara hic gerek duymayan nesiller yetisiyor. hep bir seyi kacirdiklarina inandirilan, bu yuzden de asla tatmin olmayan, doymayan, her seye bir anda ve birarada sahip olmaya calisan gencler.

yine de ben onlardan yanayim, yasamin sirrinin, oscar wilde'in dedigi gibi genclikte olduguna inananlardanim. bana neseyi de, yasam sevincini de yazma hevesini de en cok onlar veriyor diyebilirim.

2011, üniversitenin sinirlari disinda oldugum en uzun seneydi sanirim. yogun, yorucu biraz da yipratici bir sene oldu benim icin. hic bilmedigim calisma tempolarina, insan iliskilerine ayak uydurmakta sanirim biraz zorlandim. en fenasi kendi okuma ve düsünme süreclerimin disinda, hayal dünyamin epeyce uzaginda kaldim. gecen gece sogukta donmak üzereyken bir arkadasin yanima gelip 'beyefendi, evinizde oturup los isik altinda makale okumaya hic benzemiyor, degil mi' diye sormasi aslinda 2011'in özeti gibiydi.

herhalde, aznavour'u sahnede görmüs oldugum bir seneden sikayet edecegimi düsünmüyorsunuz degil mi. 15 gün icinde enrico macias ve charles aznavour konserleri. asla unutamayacagim eylül günleri.

2012'den umutluyum, umutlu olmak istiyorum. hüzünle degil neseyle tanimlanan bir yil olur umarim.

sokaklar geciyorum sizim hüznüm gölgem benim

2011-12-10T02:47:00.003+02:00

aksam eve donerken, o güzel serinlikte ve sessizlikte bos sokaklarda yürürken yine ne cok düsünceliydim. ne yapiyorum allah askina ben bu hayatta sorusu düsmüyor yakamdan. ben bu hayatta olmadik seyler yapiyorum, mesela züppelik yapiyorum bazen. söyle kuruluyorum bir koseye, herkese veryansin ediyorum, nasibini almayan kalmiyor. kimi zaman kendi konusmamin sehvetine de kapilarak iyiden iyiye sertlesiyorum, yanimda olanlari da süphesiz geriyor ve sasirtiyorum. daha da kötüsü dikkatim dagiliyor, ortamdan uzaklasiyorum, yabancilasiyorum.

düsündüm de cogu zaman, bir romanin atmosferini ya da bir roman kahramanini anlamak icin harcadigim cabayi, yani basimda benimle sohbet eden insanlari anlamak icin harcamiyorum. bir kahramanin durdugu yerden dünyayi nasil algiladigini anlayabilmek icin kendimi paraliyorum, yazarin verdigin en kucuk ayrintiyi bile kacirmamaya calisiyorum ama is gercek yasama geldi mi, bu gercekligi hafife aldigimdan mi yoksa roman kahramanlarini cok daha derinlikli buldugumdan midir bilinmez, bir vurdumduymazlik, aldirmazlik sariyor beni. elbette benim icin cok özel birkac kisiyle konusurken, onlari bir romani okurcasina dikkatle, özenle, tüm benligimle dinliyorum.

galiba kalabalik ortamlarda dengem bozuluyor. ve kendime yönelttigim bu elestiri de böyle kalabalik ortamlarda gecerli oluyor. yine de elestiriden iskonto yapmaya calistigim düsünülmesin. roman kahramanlarina gösterdigim ilginin aynisini bana ictenlikle, güvenle ve sevgiyle yaklasan herkes istisnasiz hak ediyor.

hayal etmek öyle bir sey ki, bazen bir roman olmasi da gerekmiyor, okudugum herhangi bir seye olaganüstü bir dikkatle ve okuduklarimi kafamda bir resmin icine yerlestirmeye calisarak bakiyorum. dolayisiyla da samimiyetle yazilmis herhangi bir yaziyi, oradaki duygulari, tam da anlatilmak istendigi gibi anlayabilmeyi basarabiliyorum. ve hayatimda sanirim basardigim ve bana tarif edilmez bir mutluluk veren tek sey bu.

iyi bir ögretmen

2011-11-27T03:19:00.002+02:00

gecikmis bir ögretmenler günü yazisi olsun, sevdiklerine kolay kolay icini dökemeyen, icinden gelenleri anlatamayan, birkac güzel söz etmeyi bile beceremeyen bir adamin yazisi olsun.

annemin ögretmenler gününü kutladim elbet, gittim optum, ögretmenler günün kutlu olsun dedim ama baska seyler de söylemek isterdim. birkac ay evvel söyle bakalim 'iyi bir ögretmen nasil olmali' diye sormustu bana, tabii ki senin gibi olmali diye cevap vermistim gülümseyerek. onun gibi olmaliydi gercekten, onun gibi sevgiyle bakmaliydi her ögrencisine. ders gecmeyi degil nezaketi, yardimlasmayi, dayanismayi özendirmeliydi her seyden evvel. iyi bir ögretmen dedigin tembellerin de arkadasi olmali, onlarin küskünlüklerine, ümitsizliklerine, yetersizliklerine de care bulmali, cozum getirmeliydi.

butun bunlarin yaninda bence annemin sirri nesesinde. hicbir zaman yitirmedigi cocuksu gülüsüyle uyandirdigi güvende. onun kadar güzel gülebilmeyi, cocuklarla onun kadar iyi anlasip, eglenebilmeyi ne cok isterdim. iyi bir ögretmen, güzel bir gülüs, masumiyet, kendine yetebilen bir insan, annem.

neler oluyor orada

2011-11-06T01:18:00.002+02:00

ne kadar sinirlerim zayiflamis, insanlara tahammülüm ne kadar azalmis, nerede dilimden düsürmedigim hosgoru, nerede her sey orada baslar dedigim anlama cabasi, nerede asla taviz vermeyecegimi düsündügüm basit nezaket kurallari.

hepimiz yazdiklarimizi seviyoruz, onlarin üzerine titriyoruz, düzeltilmelerine dayanamiyor, yok sayilmalarina öfkeleniyoruz. bunlari aklimda tutsam da unuttugum zamanlar oluyor, kötü bir yaziyi bir cirpida yargiliyor, aceleye getirilmis diyerek kesip atiyorum. okudugum cümleler kotu belki ama ondan daha kötü olan benim uslubum. nasil bu hale geldim bilmiyorum, insanlara heveslerini kirmadan bir seyler anlatabilmenin yollarini unutmus gibiyim. kotu yazilmis bir metni iyisinden ayirt edebilmek kadar onun neden kotu oldugunu incelikle anlatabilmek de önemli.

aceleye getirildigi asikar olan bir metnin israrla savunulmasi sanirim beni cileden cikariyor. olabilir, aceleye getirmis olabilirsin, kötü yazmis da olabilirsin ama neden iyi oldugunda ve kullanilmasi gerektiginde israrcisin ki. hem ben nasil oldu da böyle diyaloglarin icine düstüm, ne oldu da insanlarin ilismedigi, ilgilenmedigi, görmedigi hayal dünyamdan disari uzattim basimi. gercekler, bitmeyen bir travma mi olacak benim icin.

düsünceler

2011-10-22T01:37:00.002+03:00

varlik'in bu ayki sayisinda hasan bülent kahraman'in günlügünden parcalar var, camus'den sartre'dan nazim hikmet'ten, barthes'tan söz ediyor. kimileri arasinda kiyaslamalar yapiyor, kimileriyle nasil tanistigini anlatiyor. hasan bülent'in onda cogu zaman bulamadigim samimiyeti hosuma gitti bu yazilarda ve kisa kisa da olsa ailesinden, annesiyle kurdugu iliskiden söz acmasi dikkatimi cekti. ailesi icindeki konumunu anlatirken bile kendisini temize cekmesini, güclü kisiliginin altini cizmesini yadirgamiyorum, onun böyle bir yapisi oldugunu ya da bir zaafini anlatmaya kalkissa bile neticede bunun bir övünmeye dönüsebilecegini biliyorum. nazim hikmet'in narsistik yanindan hoslanmasi da bununla alakali olabilir, bilemiyorum.

aklima takilan bazi sözleri oldu, söyle diyor: "herkesin her seyini bildim ama kimse benim en kucuk bir seyimi ögrenemedi. hayat insanin kendisine gizemli olmaya basladiginda gercek serüven boyutunu kazaniyor. cünkü insan kendisini ancak o serüvende sinayip kesfediyor. ben bana aittim. kendimi kendime sakliyordum. hala. bu bana yeter. kendime verdigim en önemli armagan budur yasamda."

bugun bu satirlar üzerine epeyce düsündüm, herhangi bir seye, kendisine bile teslim olamadigini söyleyen bir adam, hem de bunu hayatinin en önemli armagani sayiyor. bir adanmisliktan, kendi yasamini baskasi ugruna feda etmekten, hice saymaktan söz ediyorsa hakli ama 'kimse benim en kucuk bir seyimi ögrenemedi' demek bana tuhaf geliyor. bu bir armagan olmaktan cok cezadir insana. kimse bizim bir seyimizi ögrenemezse insanlar arasindaki degerimizi nasil bulacagiz diye bir soru geliyor aklima. birileri hakkimizda bir seyler bilmeli, bildikleriyle gün gelip canimizi yakmali ancak öyle ögrenebiliriz kendimizi korumayi ya da güclü olabilmenin, kendi kendine yetebilmenin acik sözlülükten ya da her seyi herkesin ortasinda yasamaktansa kendi icimizde sakinlesmekten ve kendimizi korumaktan gectigini anlayabilelim.

ben de cok acik biri sayilmam, her zaman sirlarim oldu, onlari korumaya her zaman özen gösterdim sanirim bu da benim kendime verdigim en önemli armagan oldu. sirlarin belli bir muglakligi tasiyor olmalari da sanirim onlarin degerini ve cekiciligini arttiriyor, hepsinden öte bir gecmise isaret ediyor ve ben gecmisi olan her seye ve onu koruyabilen herkese saygiyla yaklasiyorum. cesaretle, dürüstce, cirilciplak yasarken sirlarina ve gecmisine sahip cikmak benim savundugum.

sevgilerde

2011-10-19T01:34:00.002+03:00

hepimiz sevgi sayesinde yasiyoruz degil mi. kimi kisacik bir mesajda buluyor o sevgiyi, kimi uzun anlatilarda, kimi soluksuz sevismelerde. kimileri karistiriyor, sevilmek icin yasiyor. kimileri karistiriyor neyi sevip neyi sevmedigini kestiremiyor. sevmenin uzun süren bir taahhüd oldugunu düsünene pek rastlamiyorum artik, varsa yoksa ilk karsilasmalarin bas döndürücü sarhoslugu. öylesine kisa süren bir sürec ki bu, erisilmesi-tüketilmesi öylesine kolay ki ve sirf bu yüzden öylesine hizli ki benimsemesi. bir sevgiyi tüm sorumluluklari, zorluklari, acmazlari ve mücadelesiyle yasamaktansa onu kendi tatminleri, arayislari, kimlik edinme cabalari icin aracsallastiranlari görüyorum daha cok.

yasamin öyle ya da böyle hic durmaksizin bir rol yapma hali oldugunu biliyorum ama istiyorum ki en azindan sevgilerimizde bu rol yapma haline bir ara verelim, biraz cesaretle, biraz kararlilikla kim oldugumuzu önce kendimize sonra karsimizdakine itiraf ederek birlikte bakmayi deneyelim yepyeni bir dünyaya. yoksa bütün bir yasami rol keserek bicimlendirmeye calismak bana bir faciadan beter görünüyor.

henüz erken

2011-10-15T02:36:00.003+03:00

hic bitmez bende kararsizliklar, mütereddit haller.
insanlar arasinda bunalimli, gergin, küskün günler. gecededir teselli, geceler teselli eder.
ve her yeni gün cesaret ister. bir avuç gökyüzü, bir avuç bulut yeter mi derken rüzgar fisildar, henüz erken.

oradaydim, aznavour konserinde.

2011-10-07T00:30:00.002+03:00

böyle bir yaziya insan nereden baslayacagini bilemiyor, geldigim gibi girismistim yaziya, yorgundum, tamamlayamadim. simdi tekrar yazinin basina gecince icimden bambaska seyler yazmak geliyor.

29 eylül persembe gecesi, yasayip yasamadigimi bilmedigim, hayal gibi bir geceydi. tipki hayatimizdaki her seyin tam ve eksiksiz oldugunu hissettigimiz o mutlu anlardaki gibi büyülü bir gece.

madeleine bulvarina vardigimda konserin baslamasina bir saatten fazla bir zaman vardi. telasliydim, heyecanliydim, bir an evvel koltuguma oturmak icin sabirsizlaniyordum. yine de biraz sakinlesmek, bütün bu süreci sindire sindire yasamak icin vitrinlere bakip biraz oyalanmak istedim. 5-10 dakika vitrinlere bos bos baktiktan sonra olympia'nin kapisina vardim. ikili üclü gruplar halinde kapinin acilmasini bekleyen insanlarin arasina karisip biraz rahatlamayi umdum, zaten cok gecmeden de kapilar acildi ve artik koltugumdaydim.

salon henuz bostu, birazdan onumdeki perde acilacak ve aznavour'la karsilasacaktim. "paris'te, olympia'da aznavour konserindeyim" dedim kendime, sanki orada olduguma kendimi iknaya calisiyordum. istanbul'a gelmesini istiyordum aznavour'un, bir gün gelir diye bekliyordum, onu burada acik havada görebilmeyi diliyordum ama böylesi, yani onu artik sahnelere veda edecegi son konserlerden birinde paris'te, hem de 30 sene sonra ciktigi sahnede gormek, tanri'nin bir lutfundan baska bir sey olamazdi. bunu yazarken bile gozlerim doluyor ve sukretmekten baska bir sey gelmiyor elimden.

ben aklimdan bunlari gecirirken yavas yavas doluyordu salon. tahmin ettigimden de yüksek bir yas ortalamasi vardi o gece. belli ki herkes aznavour'un sadik hayraniydi, belli ki herkes bu gece icin özenle giyinip kusanmisti. böyle bir zarafet ve aheng benim icin her zaman cekici olmustur ama burada farkli bir sey vardi. aznavour 87 yasinda, gelenler 50 - 60 -70 aralıklarinda ve ben onlarin arasinda sanki onlarin tanik oldugu tarihe adim atiyormus, belki pekcogunun yasadigi 50'li yillarin paris'inde soluk aliyormus gibi hissediyordum.

konserin baslamasiyla birlikte itiraf etmeliyim ki hayal etmek mi daha iyi yoksa o hayalin gerceklesmesi mi diye dusunmeye basladim. aznavour yeni albumunden sarkilar soyluyordu ve sanirim hepimiz bu sarkilari yeni duyuyor, tepkisiz dinliyorduk. benim icin kirilma noktasi, 'les plaisirs demodes' sarkisi oldu, iste dedim, iste bu yasadigim olaganüstü bir sey, sadece bu sarkiyi dinlemek, aznavour'un ellerini omuzlarinda dugumleyip dans ederek sarki söyledigi ani paylasmak icin bile orada olmaya degerdi, muthisti. onun arkasindan efsane sarkilar birbirini izledi, sa jeunesse, il faut savoir, desormais (bu sarkinin sonunda kalkip 'helal olsun sana' diye bagirmamak icin zor tuttum kendimi), hier encore, les deux guitares, la boheme ve finalde emmenez-moi...

disari ciktigimda öyle mutlu, öyle enerji doluydum ki belli bir süre olympia'nin kapisindan ayrilamadim. herkes birbirine gülümsüyor, kapinin üzerindeki isikli panonun altinda fotograf cektiriyordu. o sirada hepimizin hayatinda havai fisekler patliyordu.

boyle bir gecede ne hissettigimi anlatmak gercekten cok zor. her sarkida gozlerimin onunden binlerce kare geciyordu, kimi sarkilara eslik ediyordum, kimilerinde orada olduguma inanamiyordum, bazen basimi cevirip salona bakiyordum, bazen sahnedeki her ani hafizama kazimak icin dikkat kesiliyordum. oradaydim, aznavour konserinde...

charles aznavour

2011-09-21T02:36:00.004+03:00

nous nous reverrons un jour ou l'autre
si dieu le veut

gün gelecek bulusacagiz diyordum, nerede oldugu hic önemli degil, bir randevumuz olacak. anilarimla, düslerimle, sarkilarina yükledigim hüznümle karsina gecip eslik edecegim bulutsu sesine. sen yine buruk bir gülümseyisle bitireceksin kimi sarkilari, ben yine gözyaslarimi tutamayacagim, yine ayaga kalkip seni alkislayacagim, tek fark o gece karsimda olacaksin. sen 'sa jeunesse' derken, 'hier encore' derken yorgun gözlerinde canlanacak gecmisini ve gencligini yakından görebilecek olmayi hayatimin en büyük sanslarindan biri sayiyorum.

charles aznavour, 87 yasinda ve 30 sene sonra olympia'a cikiyor. onun sarkilariyla uzun seneler gecirdim, ne cok hayali, heyecani, hüsrani o sarkilarla paylastim, yasadim. geceler boyu konser kayitlarini izledim bazen aglamakli, bazen durgun, bazen coskulu. onu sahnede görebilmeyi hep cok istedim ve galiba o gün yaklasiyor, hala inanamiyor ve galiba diyorum, yerime oturup onu sahnede gorene kadar da böyle diyecegim gibi geliyor.

aznavour, seneler sonra olympia'da veda konserleri vermek istedi, ben senelerce onu görmek istedim ve tanri, bizi paris'te boylesine özel bir gecede bulusturmak istedi, baska ne diyebilirim ki.

http://www.youtube.com/watch?v=GxuxzGPfIwI

enrico macias

2011-09-14T03:19:00.002+03:00

bazi günler ve geceler yazmadan gecilmez. bu gece benim icin oyle bir gece, yazmazsam kendime, gördüklerime, hissettiklerime haksizlik etmis olurum.

özel bir geceydi cunku enrico macias gecesiydi. dolunay esliginde, her zaman oldugu gibi koyu renk takım elbisesi ve beyaz gomlegiyle karsimizdaydi enrico. sanirim izledigim en kalabalik enrico macias konseriydi. kalabaliktik ama hicbirimiz birbirimize yabanci degildik. son senelerin en klise ifadesiyle söyleyeyim, ben ki kendimi hicbir yere ait hissedemem, bu gece o toplulugun bir parcasi oldugum icin kendimi sansli saydim.

bir ailenin en kucuk üyesiyle en büyügü baska hangi konserde birarada oturabilir ki. bir genc arkadasim, baska hangi konserde bir aile büyügünün yanina gidip 'bayramlarda bile boyle toplanamiyoruz' diyebilir ki. eger istanbul'da bir enrico macias konserindeyseniz böyle diyaloglar duyarsiniz. iste sirf bu yuzden, enrico macias'in konserleri sadece konser degildir istanbul'da. kültürel bir bulusmadir, bir kültürün devamliligini saglamak adina gösterilen cabadir, II.dünya savasinin sonuna kadar istanbul'da etkisini hic yitirmemis bir yabanci dile, fransizcaya duyulan özlem ve saygidir. bütün o yillarin kaybedilmis ruhunu hatirlamaya, genc kusaklara aktarmaya calismaktir. iste bu yüzden enrico macias konserleri belki baska hicbir ülkede olmadigi kadar kalabaliktir ülkemizde. iste bu yüzden, gözlerinde acilar okunan insanlar, yürümekte zorlansalar da gelirler enrico'nun konserlerine. hatirlamak icin gelirler, sikintili zamanlarinda tek tesellileri olan enrico'nun müziklerini bir kez daha dinlemek icin gelirler.

"ben fransizca bilmiyorum ama iyi ki de bilmiyorum cunku annem sarkilari ceviremeden aglamaya basladi' diyordu birisi bir paylasim sitesinde. annesinin bir sarkiya degil bir tarihe agladigini söylemek isterdim ona. ve annesiyle birlikte o konsere gelmesiyle, bir aile yadigarini özenle saklamasi arasinda hicbir fark olmadigini.

ben bu gece, genci yaslisi, her yas grubundan cok zarif insanlarla birarada bir enrico macias konseri daha izledim, mutlu oldum. dilerim enrico sarki söylemeye uzun yıllar devam eder, dilerim benim kizim da onun sarkilariyla büyür. belki konserlere o da gelir, kim bilir...

oscar wilde

2011-09-08T02:48:00.001+03:00

can yayinlari

2011-08-27T01:17:00.004+03:00

farkinda misiniz bilmem, can yayinlari harika bir yayin programi izliyor, beni cilgina cevirdiler. tabucchi'nin öyküleriyle basladilar, misima'ya kadar geldiler, mann'in oykuleri, baricco'nun emmaus'u, araya sikistirilan yourcenar'in misima biyografisi, hepsi ama hepsi iyi okuyucular icin nimettir, suphesiz edebiyati kendileri icin bir siginak, bir kacis imkani olarak goren herkes icin. faruk duman'a, can yayinlari'na ne kadar tesekkur etsek az.

bu aksam, yine can yayinlari'nin kirkmerak dizinden cikan 'aska övgü'yü actim, sindire sindire okumaya calisiyorum. biraz kendimi toparlayayim, hazir üniversite sonuclari da aciklanmisken, o yillara dair, üniversitede her seyin, her duygunun nasil uzun yasandigi üzerine bir seyler yazmak istiyorum.

iftar sohbeti

2011-08-02T02:14:00.002+03:00

ramazanin ilk günü, senenin ilk iftari, bir köftecide düsünceli düsünceli bekliyorum ezanin okunmasini. aklimdan neler gecmiyor ki, ruhunu ve heyecanini kaybetmis bir adam oldugum, biraz önce bankta yanima oturmus, hic durmadan kendi kendine küfürler savurmus kadinin akil yitimine cok yaklastigim, gercek dünyanin hizli akisi icinde kayboldugum ve daha neler neler...

ezanin okunmasiyla beraber genc bir cift geliyor önümdeki masaya, yanlarinda üc dört yaslarinda cocuklari. su karsimda duran adamin yerinde olmak ister miydim diye dusunuyorum. ayni köfteciye seneler once annemle babamla geldigimiz günleri hatirliyorum. herhalde su karsimdaki cocuktan biraz daha büyüktüm. bu köfteciye kendi ailemle gelecegim günler de olacak mi acaba, böyle bir aileye özlem mi duyuyorum yoksa. annesi acele ediyor, hemen su istiyor ogluna, kaygili gözleri var, belki oglu belki kendisi icin, esiyle pek konusmuyor, bir gerginlik sürüyor sanki aralarinda. adam cok hassas birisi degil hatta biraz vurdumduymaz bir hali var. esi cocukla mesgul olurken onun aklindan neler geciyor acaba. ben severdim diyordum, yani esim cocugumla mesgul olurken ben onlari sevgi dolu gozlerle izlerdim, sanirim. gözüm tutmuyor adami, icten ice onu kiskandigim icin mi bu tavir bilmem, ama yok yok degil. evlilik diyorum, su hayatin sacmaliklariyla itisip kakisirken yanimda esim ve kizim da olsa diyorum, daha tahammül edilebilir bir yer olmaz miydi yasam.

'this is my worst' diyene sarilabilmek midir aşk.

2011-07-29T03:14:00.002+03:00

birkac haftadir bu filmin gosterime girmesini bekliyordum, blue valentine, ask ve küller. 21.30'a yetisebilir miyim, gitsem mi yoksa yarina ya da obur haftaya mi biraksam derken kendimi yollarda kostururken buldum. yetistim de, salon bombostu, hüzünlüydüm, filmin de hüzünlü olacagina inaniyordum ama tuhaftir yerime oturur oturmaz iyi ve huzurlu hissettim. hele hele film arasinda enrico macias'in "L'oriental"inin calmasiyla beraber icimden tesekkur ettim tanriya, nedense o sarkinin o sirada benim icin caldigini hissettim, gülümsedim, sükrettim.

filme gelirsek, 'you always hurt the ones you love'in da otesinde bir seyler diyordu bence. dogrusu, yasamin gitgide soldugunu, hareketsizlestigini, bunu engellemek icin attigim adimlarin da pek ise yaramadigini düsündüm filmi izlerken. belki ondan daha cok 20'li yaslarin basinda olmayi diledim, sabirsiz, delidolu, eglenceli, cesur biri olmak istedim. aslinda üzerinde uzun uzun dusunmus oldugum bir konuyu bir kez daha karsimda bulmak biraz yordu ve sikti beni. genclik yillarina geri dönemiyorum, 20'li yaslarin basinda olamiyorum diye yeterince üzülerek vakit gecirdim, hatiralarin, gecmis zamanin elinden biraz kurtulmak, silkinmek ve icimde ne kadar sevgi, ne kadar ask kaldiysa onu doyasiya yasamak istiyorum. iliskiler ve sevgililer üzerine filmin bize anlatmaya calistigi kadar da karamsar degilim.

nasil bir genclik?

2011-07-12T01:16:00.003+03:00

birkac gündür kadikoy'de yasanan arbedeye iliskin birkac söz edeyim istiyordum ama firsat bulamadim. her seyin basinda insanlarin sokaklarda dövülmeleri, darp edilmeleri, yerlerde sürüklenmeleri beni dehsete, böylesi bir siddeti uygulamayi kendilerine hak görenlerin cogaldigini düsünmek de endiseye düsürüyor. kendilerini yargi makamina koyarak, suclu ilan ettiklerini cezalandirmaya baslayan, sagduyularini kaybetmis insanlarin toplumsal düzeni ciddi sekilde tehdit etmesi, güvenlik ihtiyaci dogurdugundan, yasam alanlarimiz güvenlik nedeniyle daraliyor, sokaklarda özgürce yürüyemez hale geliyoruz.

bu isin bu noktaya gelmesinde, özellikle bu olayda, sadece sokaga siddeti tasiyanlar midir sorumlu. seneler önce, moda'nin en sessiz sakin sokagidir diyebilecegimiz bir yerde bugun böyle bir olay yasaniyorsa o sokagin nasil bir dönüsüm gecirdigini de düsünmeliyiz, sokak sakinlerinin bu dönüsümden nasil bir pay aldiklarini da.

sokakta nasil bir havanin hakim oldugunu anlamak güc degil. bu sokakta birilerinin egemenligi kurulmus, onlar diledikleri gibi icki icebiliyor, diledikleri gibi naralar atip eglenebiliyorlar...hatta kapi aralarinda sevismeyi bile alelade bir sey haline getirmisler...orada yasayan, yasamlarini sürdürmeye calisan kendi halinde insanlar bu gürültüden rahatsiz olup da ses cikaracak olsalar vay hallerine, yemedikleri küfür, isitmedikleri söz kalmiyormus. evine gireceksin, kapinin önünde demlenen gencler, kimisi sizmis, kimisi kusuyor...sabah kapini acacaksin gördüklerine inanamayacaksin...peki sonra ne olacak, 'bu gencler üniversiteli', 'sokaklar bizimdir', 'arkadaslarimiz icin icelim' sloganlariyla, en kucuk ahlak kuralindan, birlikte yasama kültüründen, insanlara saygidan nasibini almamis genclerimizi aklamaya calisacagiz. iste bu anlayis, benim adalet duygumla bagdasmiyor, kusuruma bakmayin.

amalfi'deyim bu yaz

2011-06-21T02:50:00.002+03:00

radikal gazetesinin dünkü tatil sayfalari dikkatimi cekti. "cok gezen cok bilir düsüncesiyle farkli alanlarda cok gezen kadinlara sorduk: yolculuk nereye, iste kilavuz kadinlarin seyahat rehberi." kimdir bu kilavuz kadinlar diye merak ediyor insan, acaba her butceye uygun tatil önerileriyle mi karsilasacagiz, farkli is alanlarinda calistiklarina göre birbirine benzemeyen tatil imkanlarindan haberdar mi olacagiz. benim gibi siradan yurttaslar bu haberden nasil faydalanacak, nasil yarar saglayacak bir bakalim.

isletmeci ayse hanim 'yolculuk nereye' sorusuna cevap veriyor: "como'ya. göl kenarinda grand otelde konaklayip bellagio'da güzel vakit gecirmek."

seyahat gurusu özlem hanim asagi kalir mi: "montenegro'da acilan aman sveti stefan'i ziyarete."

blogger hazal hanim 'gittiginiz yerde ne yiyor ne iciyorsunuz' sorusunu cevapliyor: "white trash'de bloody mary. kereviz sapi ve büyük bardaklar esliginde geliyor. anna blume'de kahvalti."

damla hanimin bizlere bir önerisi var tatil icin, hayli makul, her keseye uygun: " atlas daglarindan atlarla cölü gecip bir iki gece cölde kalmak."

nasil da tatli tatli anlatmislar, yahu biz bir gorgusuzluk mu yapiyoruz acaba diye dusunmemisler. okurken utaniyor insan, atlas daglarini atlarla gececekmisiz. bu anlattiklarinizi buyrun bir dost meclisinde anlatin, suphesiz pek keyifli olur ama bunlari bir ulusal gazeteden ilan etmek pek sevimsiz bir sey, pek ayip dogrusu. yazi islerinden bu habere kim onay verdiyse onu da kutluyorum, toplumun genis kesimlerinin faydalanacagi bir haber. öyle ya toplumca merak ettigimiz, hayli hassas oldugumuz bir konudur bloody mary'nin hazirlanisi.

como'da olmak yahut kereviz sapiyla servis edilen bloody mary icmek, iste bunlarla zehirleniyor insanlar, bunlarla karartiliyor hayal gücleri, bunlarla bir düzenin icinde ögütülüyor insan. bir de bakmissiniz koca bir yasam, koca bir dünya kereviz sapiyla icilecek bloody mary icin heba olup gitmis.

utanmazlar

2011-06-14T02:25:00.003+03:00

tuhaf zamanlar yasiyoruz diyecegim ama artik tuhafin da ötesinde ne idügü belirsiz zamanlar yasiyoruz gibi geliyor bana. özellikle yayincilik dünyasi dikkatimi cekiyor, gazeteler, dergiler, sayilari her gecen gün artan köse yazarlari, edebiyatın farklı türlerinde cesit cesit kitaplar...elbette artik bu alani twitter-facebook-blogger gibi mecraların uzaginda düsünemiyoruz, bu parcalanmis yapinin icinde gazetecilik ölüyor mu diye sormaya dahi vardiriyoruz isi. günümüzde öylesine etkili hale geldi ki sosyal medya, neredeyse devrimlerin bile onsuz yapilamayacagini kabullenir olduk. öyle uzun boylu bir sosyal medya analizi yapacak degilim. niyetim, blog yazarken kendilerine köse yazari payesi verilen arkadaslarimizin yaziyi, yazma eylemini ne denli ucuzlastirabildiklerini birkac örnekle göstermek.

twitter hesabina tesadüfen denk geldigim eski blogger, simdilerde ise bir gazetenin ekinde köse yazari olan hanimefendinin sözlerini alintilamak isterim, bu sözleri bir arkadasinin 'tweeti' üzerine söylemis, konu ayni gun cikan farkli gazetelerin kitap eklerinden hangisinin daha iyi oldugu. söyle diyor: "cumhuriyet'in kitap eki en son geçen yüzyılda galip olmuştur herhalde."

evet, acaba bu hanim kizimizi cumhuriyet kitap ekini böylesine asagilamaya iten duygu nedir. acaba cumhuriyet kitap ekini eline alip da söyle bir karistirmis midir. acaba cumhuriyet kitap ekinin su anki yazarlarindan biri olan celal üster'in bundan 30 sene evvel türkiye'nin ilk kitap eki olan cumhuriyet kitap ekini çıkaranların arasında oldugunu biliyor mudur o sözleri yazarken. bugun diger gazetelere örnek olmus, kitap eki alanda öncülük yapmis bir gazeteye saygi duymasini beklersek bu genc kose yazarindan cok fazla sey mi beklemis oluruz. bekledigimiz saygi sadece gazeteye gosterecegi saygi degil esasinda, yazdigi yaziya saygi göstermeli insan her seyin basinda.

simdi ayni kisinin elif safak üzerine birkac sene evvel kaleme aldigi bir yazidan alinti yapacagim, ne demek istedigim daha iyi anlasilacak. "nevrotik bir kadinin günlügü gibiydi siyah süt. yazar depresyona girmis, depresyondayken pek yazı yazamamis, sonra yazamadigi icin üzülmüs filan. gecmis olsun da yani, beni ilgilendirmiyor acikcasi. (...) elif safak deyince benim aklima ilk önce saclari geliyor, ne yapayim yani. sonra eşi eyüp can'i hatirliyorum, sonra garip isimli çocuklarini, ondan sonra hamileligi geliyor aklima (bir daha hamile kalirsa diye ödüm kopuyor). (...) edebiyat anlayisi ve kitaplari kacinci sirada geliyor derseniz herhalde sondan birinci filandir. araf ve siyah süt ciddi anlamda kötü kitaplardi, neyini hatirlayacagim."

daha fazla alintilayamayacagim, sinirlerim bozuluyor. bakin ben bu sözlerin ne oldugunu acik söyleyeyim, bunun adi edepsizliktir. bunun adi cehaletin cüretkarligidir. simdi düsünün bu satirlari yazabilen bir kisi su anda bir baska gazetede köse yazilari yazmakta.

nasil bir bakisin, nasil bir anlayisin, nasil bir alginin yayilmakta oldugunu gösteren birkac alinti yaptim. sözcüklerin agirliklari vardir, kullandiginiz her sözcükle birlikte sirtiniza bir agirlik yüklediginizi bilirsiniz, bazen beliniz bükülür, bazen o agirlik altinda ezilirsiniz ama her zaman o agirligi hissedersiniz. yazik ki artik sözcüklerin agirliklarini hissetmeyenlerin cagindayiz, sözcüklerin canina okuyor, utanmadan sikilmadan yüzlerinden hic silinmeyen o arsiz tebessümle yollarina devam ediyorlar.

kaybolus

2011-06-10T03:01:00.002+03:00

melmoth, güzergahsiz yolculuklari severdi, simdi sanki onu bir gemiye bindirmis arkasindan sevgiyle el salliyor gibiyim. melmoth galiba kayboluyor, gecmisteki ben ile gelecekteki ben arasinda bir yerdeyim.

dar kapi

2011-05-26T03:58:00.002+03:00

simply red - stars caliyor, gecip giden bir seyleri anlatiyor bana. ne tarafa baksam hep ayni sey aslinda, geride kalan bir seyler, elimden avucumdan kayip giden bir sey. itip kakiyor duygular, karisiyorlar, gurur neydi, heyecan neydi, sevinc neydi, hüzün neydi karistiriyorsun, kayboluyorsun. arada bir yerde sikisip kalmis gibisin, kendine, bunca zaman yaninda tasidiklarina, inanip da siki sikiya sarildiklarina veda edecekmis gibi duruyorsun, yasam sana onlara veda edecegini, etmen gerektigini hatirlatiyor. kopamiyorsun, bir tarafin hazir yenilige, bir tarafin direniyor bir adim atip yürüyüp gitmene. bunalimli zamanlar, seni bir baskasi olmaya hazirlayan zamanlar. bunalim varsa orada degismek üzere olan bir yasam var demektir. böylesi bir zamanda ne korkular eksik oluyor, ne sancilar, ne hickiriklar.

benjamin button ve yasamak üzerine

2011-05-17T03:53:00.004+03:00

benjamin button'in hikayesi bu gece allak bullak etti beni. aklinizda dondurup durdugunuz düsünceleri kiyisindan kosesinden de olsa didikliyorsa bir film, direnmek yararsiz, dagiliyorsunuz. önce bayan abbott cikti karsima, benjamin'le 'ismi büyük, kendisi kucuk otellerden biri'nde karsilasan, benjamin'i askla tanistiran kadin. her geceyarisi otelin lobisinde bulusuyor, uzun uzun sohbet ediyor, gün dogmadan ayriliyorlardi. bir gece, bayan abbott 'eger bir iliskimiz olacaksa' dedi, 'gün icinde beni tanimayacaksin, sadece geceleri bulusacagiz ve asla 'seni seviyorum'demeyeceksin.'

bayan abbott, eski bir yüzücüydü, ingiliz kanali'ni tek basina gecen ilk kadin olmak istemis, denemis ancak basaramamisti. yenilmisti bayan abbott, o kanali yüzerek gecemedigi icin degil gecmeyi bir kere daha denemedigi icin yenilmisti. o yenilmislikle, tek bir adim daha atmadan sürdürmüstü yasamini, sevmedigi bir diplomatla evlenmis, onun yaninda oradan oraya sürüklenmeyi kabullenmisti. benjamin'den sevgi sözcükleri duymak istemeyisinin nedeni kendisine verdigi bir tür cezaydi belki, öyle ya kanali gecememisti bir kere. ikinci dünya savasi basladiginda benjamin'e kisa bir not birakarak veda etti: "seni tanimak güzeldi"diyordu. o kanali yüzerek gecememis olmasi bütün yasamini gölgelemisti.

benjamin button'un kizina yolladigi mektupta söyledikleri de yüregime dokundu: "kim olmak istiyorsan onu olabilirsin. zaman sinirlamasi yok. istedigin zaman baslayabilirsin. degisebilirsin ya da ayni kalirsin. bunun icin bir kural yok. elimizden gelenin en iyisini de en kötüsünü de yapabiliriz. umarim seni sasirtacak seyler görürsün. umarim daha önce hissetmedigin seyler hissedersin. umarim gurur duyacagin bir hayat yasarsin. öyle yasamadigini anlarsan umarim en bastan baslayacak gücün olur."

bu sözleri bir gün ben de kendi kizim icin tekrarlamak isterim, aslinda su dünyadaki yerini hala bulamamis biri olarak ben de sik sik tekrarlamaliyim. bugun aksamüzeri bir arkadasima nereden ciktigini da pek anlamadigim beylik bir cümle kurdum, sanirim yasama nereden baktigimi özetliyor. sayet dedim bir gün birileri beni hatirlayacaksa, oyle bir hayat yasamis olayim ki, beni hatirladiklarinda insan olmanin gururunu da hissedip yasasinlar.

portreler ve düsler: nadir nadi

2011-04-26T03:24:00.002+03:00

nadir nadi ismine yabanci degildim, aslinda ne kadar da yabanci oldugumdan haberdar degildim demeliyim. cumhuriyet gazetesi kurucusu yunus nadi'nin büyük oğluydu nadir nadi, babasindan devraldigi gazetenin yillarca patronlugunu ve başyazarligini yapmisti. II. dünya savasi sirasinda hitler almanya'sini destekliyordu ve onun bu tarafgirligi hic unutulmadi, unutulmadigi gibi onu tanimlamak, suclamak, yaftalamak isteyenlerin cümlelerinde hep ilk satir nadir nadi'nin hitler hayranligi oldu. dogrusu, benim icin de nadir nadi ismi hos seyler cagristirmazdi, onun kitaplarini okumak gelmezdi icimden. ta ki emine usakligil'in 'benim cumhuriyet'im' baslikli anilarini okuyuncaya kadar.

emine usakligil hala icinde tasidigi pekcok kirginligin etkisiyle biraz sivri dilli bir kitap yazmis. dayisi nadir nadi de onun sert üslubundan payini almasina aliyor ama dayisindan daha cok yengesi berin nadi'ye öfkeli olmasi, dayisini anlama cabasi göstermesini sagliyor. dayisinin büyük ölcüde yengesi berin nadi'nin etkisi altinda kaldigini su sözlerle anlatiyor: "güclü kisiligiyle kocasini etkisi altinda tutan, siyasete dayimdan daha cok merak sarmis, gazetenin sagladigi iktidardan haz duyan güclü kisilikli kadin."

kitabin kimi bölümlerinde nadir nadi tam bir canavar gibi görünüyor gözüme. örnegin, nazim hikmet'in 1951'de yurtdisina cikmasi üzerine gazetede onun fotografini yayinlayip, altina 'millet suratina tükürebilsin diye fotografini yayinliyoruz' diye yazmis olmasi beni cileden cikariyor, bir arkadasima 'ne pis bir adammis bu nadir nadi' diye mesaj dahi gönderiyorum.

beni nadir nadi'ye yaklastiran ve pek az tanidigimi yavas yavas fark ettigim gizemli bir adamin yasamini daha dikkatli bir sekilde incelemeye, onu ve yasadiklarini hayal etmeye cagiran sanirim emine usakligil'in su sözleri oldu: "annemin anlattiklarindan, dayimin gencliginde o kadar icine kapanik ve mesafeli olmadigini cikariyorum. sevecen, guclu ve ünlü bir baba ile buyurgan, üstelik kendisinden cok sey bekleyen bir annenin cocugu olarak, pek de sevmedigini bir meslege kendini mahkum hissetmesi, ayrildigi nisanlisinin intihari, kendisinden cok daha sosyal ve hirsli esinin asiri ilgisi, zor bir ülkenin zor kosullari altinda önemli bir gazetenin sorumlulugu dayimin icine kapanik olmasina biraz isik tutuyor."

bu sözleri okuduktan sonra nadir nadi'nin yasamina ve kisiligine duyarsiz kalamazdim. karsimda odasindan keman sesleri gelen, yasaminin son demlerinde yakin dostu bildigi mozart icin, dostunu anlatmak, ona bir selam gondermek icin 'dostum mozart' adli bir kitap yazan, belki de hicbir hayalini gerceklestirememis, bazen esinin istekleri, bazen annesinin beklentileri, bazen de sirtinda hissettigi tarihi sorumluluklarla beli bükülmüs mutsuz bir adam vardi.

cumhuriyet gazetesinin ve özellikle nadir nadi'nin izini sürmeye hasan cemal'in 'cumhuriyet'i cok sevmistim' kitabiyla devam ettim. Cumhuriyet gazetesiyle öylesine icli disli olmustum ki rüyalarimda gazete binasinda, vaktiyle ittihat ve terakki genel merkezi olarak kullanilmis, pembe kösk'de dolasmaya baslamistim. nadir nadi sanki odasina hasan cemal'i degil de beni cagiriyor, benimle konusuyordu: "berin'le yeni evlenmisiz. 1941 ya da 42 olmali. tarabya'da oturuyoruz. bir sonbahar günü sandalla bogaz'in karsi kiyisina geciyoruz. 'ah yaz bitiyor' dedi berin. yasli sandalci, 'daha durun bakalim, cok gencsiniz. daha baslamamis ne cok yazlariniz var'demisti. beyaz palabiyikli bir rum sandalciydi. ama bak, baslamamis yazlarimiz artik bitiyor galiba. dikkat et bir gün bakacaksin 'aa, ne cabuk gecmis hayat' diyeceksin.

bu sözleri 80'lerin ortasinda söylüyor nadir nadi, tüm yorgunluguyla, yaralanmisligi ve gün görmüslügüyle. yine o yillarda bir baska sey daha söylüyor, bir anket sorusunu bakin nasil cevapliyor: en sevdiginiz sey nedir diye soruyorlar, 'hicbir sey yapmamak, düs kurmak' diyerek yanitliyor.

celiskilerle dolu yasamlarimizda bazen insanlari fena taraflariyla taniyor, onlari sadece bu fena yüzlerinden ibaret sayiyor ve öyle benimsiyoruz. cok zahmetli bir is birilerini tanimaya calismak ve cok zor insanlara haksizlik etmeden yasamak. nadir nadi hüzün dolu bakislariyla, yesil koltugunda otururken canlanacak bundan böyle gözlerimde, o cekingen, dalgin, huzursuz haliyle. biliyor musunuz, nadir nadi, dostumdur benim.

cocuk kalmak

2011-02-26T02:52:00.003+02:00

hakki devrim bugunku yazisinda orhan veli'den söz ediyordu. orhan veli'nin siirleri bize bir cocugun gözünden gösterir dünyayi diyordu ve bu özelligini öne cikararak anlatiyordu onu. torunuyla beraber musfik kenter'in sesinden orhan veli'yi dinlemeye gitmisti, ne cok duygulandigini yazisini okursaniz siz de mutlaka hissedersiniz. ben duygulanmanin ötesinde hala gidip de musfik kenter ve orhan veli'nin ortakligini yasayamamis olmanin üzüntüsünü duydum. daha gecen ay icinde bir oyun sonrasinda musfik kenter'i yanimda bulmus, icimden 'gelecegim mutlaka sizi dinlemeye gelecegim' demistim.

orhan veli gibi beni yasamin icine cagiracak, catik kaslarimi yumusatacak, insanlara olan güvenimi tazeleyecek isimlere ihtiyacim var benim. cümlelerini birilerini etkileme endisesiyle degil, görüp isittiklerini paylasma hevesiyle kuracak insanlara ihtiyacim var. cocuklar gibi heyecanli, dikkatli ve merakli, en az onlar kadar hic kimseyi yadirgamaksizin oldugu gibi kabullenecek insanlara özlemim var. ne sansliyim ki onlardan biriyle sohbet ettim birkac gün once. aslinda o cok saygin, ülkenin onde gelen psikiyatrlarindan biri ama sohbetimiz süresince onun bir psikiyatr oldugu aklima hic gelmedi. toplumsal sorunlardan, yeni bagimlilik tiplerinden, saglik sektöründeki uygulamalardan söz ederken, kimi konulari kendi yazdigi yazilara atifla degerlendiriyordu. bir anda sesi yükseliyor, basina yansiyan kucuk polemikleri afacan bir cocugun heyecaniyla anlatiyor, gülüyor ve keyifleniyordu. basit bir polemikten boyle heyecanla bahsedebiliyor olmasi öyle hosuma gitti ki sanirim o anda iste bu dedim, cocuksulugunu koruyabilen insan bu. uzman, aydin, bilim insani, psikiyatr, hepsi tamam ama benim icin en önemlisi cocuksuluguydu.

ondan ayrildiktan sonra uzun zamandir kendimi böylesine mutlu hissetmedigimi düsündüm. nasil olmustu da öylesine rahatlamistim, huzurlu hissediyordum, kendime dair tek kelime bile konusmamis, kendi sikintilarimdan bahsetmemistim ama iste üzerimdeki bütün o yük kalkmis gibiydi. elbette uzun zamandir takip ettigim ve güvendigim bir isimle konusmanin rahatlatici etkisi, sohbet ederken pekcok konuda ayni sözcükleri kullaniyor olusumuzun getirdigi güven, bunlarin hepsi beni mutlu etmis olabilir ama en cok o cocuksuluk, karsimdaki insanin gozlerinde gordugum o cocuksu heyecan. beni her seyden daha fazla mutlu eden sey buydu.

paris'te son tango/maria schneider

2011-02-04T04:15:00.003+02:00

her sey bir dairenin icinde; sokagin, insanlarin, yasamin, gercegin uzaginda bir yerde yasaniyordu. kimliklerini, gecmislerini kenara koymaya hazir, bir hayalin icine girmek icin sabirsiz yüreklerdi onlar. birinin gencligi, digerinin tükenmisligi kendilerini tepetaklak edecek bir hayalin icine gözlerini kirpmadan girmelerine yetti. paris'te son tango beni cok etkilemisti. serde hem genclik vardi, hem hissedilen bir tükenmislik hem de hep pesinden kosulmus bir hayal olma istegi. bu filmde hepsini birden bulmustum, o dairenin icine paul ve jeanne ile sokulmus, onlarin tutkulu dokunuslarinin, tensel hazlarinin, gozyasi dolu savrulmalarinin tanigi olmustum. geceler boyu paris'te son tango muzikleri (gato barbieri, bu muzikleri senden baskasi yapamazdi) dinledim, geceler boyu onlarin kurmaya calistiklari hayali düsündüm. kimi zaman düsle gercek karisti, kendimi onlarinkine benzer bir hayalin icinde buldum. en az onlarinki kadar tutkulu, en az onlarinki kadar zordu. yasamin bir cilvesi mi bilinmez, dev bir sinema perdesinden onlar da benim hayalime tanik olmuslardi. ve o yagmurlu günde gözyaslarimiz hic durmamisti. bir hayalin icine girip ciktiginizda yüzünüze birkac cizgi fazladan ekleniyor, bir yilginlik, bir yenilmislik gelip yerlesiyor icinize. o hayalin icinde kalmayi basaramamanin buruklugunu kolayca atamiyorsunuz üzerinizden. simdilerde öyle bir sessizlik var ki icimde, öylesine susmus ki her sey. aradan gecen onca zamanda ne cok degistigimi düsünüyorum. bu yaziyi aslinda jeanne icin, maria schneider icin yaziyordum. marlon brando'yla birlikte bir hayalin icine giren, brando, o hayali gercek kilmak istediginde ona hayalin bittigini, bitmek zorunda oldugunu cok aci bir sekilde söyleyen maria schneider icin. yaşama, bizlere, gerçekliğe bugün veda etti maria schneider. sadece ondan, marlon brando'dan, paris'te son tango'dan bahsedeyim istiyordum ama beceremedim, kendi hikayemi onlarin hikayesinin disinda tutamadim. maria schneider'i, onun hüzünlü suratini hic unutmayacagim. son bir kez paris'te son tango'yu izleyecegim yarin ya da obur gece, bir sise sarap alacagim yanima ve sadece gecip giden yillara icecegim.

aynalar ve sirlar

2010-12-28T02:13:00.003+02:00

sahnedeki dev aynalari gorur gormez, bir yüzlesme, bir hesaplasma, bir hatirlama ve karsilasma gecesi mi bu kendimle diye gecirdim icimden. aynalar, tabii ki sirlar ve oyunun adi tehlikeli iliskiler. cogaldikca cogaliyoruz aynalarin icinde, sirlarimiz cogaliyor, sirlarimiz birbirine karisiyor ve biz bazen tutarsizliklarimizin, dengesizliklerimizin icinde bocaladikca bocaliyoruz. tehlikeli iliskiler romanindan aklimda kalan insanin bu bocalama haliydi ve aklimizin bu bocalamayi durdurmaya gücünün yetmeyecegi. bu gece oyunu izlerken romanin icinden coktan unuttugum bir cümlenin altinin cizildigini gördüm: "elimde degil."

bazen bir duygunun pesinde oradan oraya sürüklenmemek, elimizde olmayabiliyor. bazen kiskancligimizla bir insanin yasamini kabusa cevirebiliyoruz, elimizde degil. bazen en yakinlarimizin canlarini acitirken, gozlerinin icine baka baka, belki pismanlikla belki acimasizlikla o iki sözcügü fisildiyoruz, elimde degil. bazen bu sekilde bir yikima sürüklüyoruz yasamimizi, gözyaslariyla doluyor gecelerimiz, elimizden kayip gitmis, yitirilmis bir mutlulugun acisini tasimak kaliyor bize, süresi ne kadar belli degil. tehlikeli iliskiler'in kahramanlari bocaliyorlar, hepimiz gibi, hic bilmedigimiz duygularla tanistigimizda kafamiz, gonlumuz, ruhumuz, dünyamiz nasil karisiyorsa onlarinki de karisiyor. önüne gecilmesi zor, direnmesi zor, engellemesi zor bocalamalar, verilmesi zor kararlar da o zaman basliyor.

lafi ne cok uzattim, valmont'u levent üzümcü oynuyordu, bence oynamamaliydi, oynadigi rolün hakkini veremedigini düsünüyorum. bana "neden oyuncu olmadim sanki" bile dedirtti. hatta yanimdaki hanimefendiye sordum, oyuncu olmak icin gec mi kaldim acaba diye. olamazmisim, mesela yilan gibi yerde sürün deseler sürünmezmisim. benim cok aklim yatmadi ama neyse.

tuhaf ama bu gece iyi gibiyim, gidip bir bardak cay icmeli. ah bir de unutmadan, bence sirlariniza sahip cikin, su kisacik yasamda güzel bir seyler varsa o sirlarin icindedirler.

eylülsem

2010-12-20T04:39:00.002+02:00

bu gece bos sokaklar ve sokak lambalari bana edip cansever'in dizelerini hatirlatti.

her sey o kadar dokunakli ki
eylülsem, istemeden kiriliyorsam bazen
daginik, renksiz bir mozayik gibiysem
üstelik yalnizsam bir de -telefonda kus sesleri-
aynalardan duvarlara bir üzünç akintisi
bu dünyada çekingen olmak çok iyi bir seydir baylar.

altan öymen

2010-12-15T10:50:00.002+02:00

gectigimiz gün, altan öymen'in gazetecilikteki 60. yili kutlandi. bazen arkadaslarim takilirlar bana, 'ne bicim adamsin, sevdigin tek bir köse yazari, tek bir gazeteci de mi yok' derler. onlara söyledigim birkac isimden biridir altan öymen. onun yazilarindaki serinkanliligi severim her seyden önce, kimseyi suclamayan, kimsenin gönlünü hos etmeye calismayan, duyduklarini, gördüklerini, sezdiklerini akici bir dille anlatabilen titiz, dikkatli, adaletli bir yazardir altan öymen. su zamanlarda az bulunur niteliklerdir bunlar, öfkesine yenik düsmeyenini zor bulursunuz, kisisel tarihindeki trajedilerin esaretinde yazi yazanlarin hincindan ve nefretinden bunalirsiniz, olgun bir tavir, nesnel bir durus ararsiniz. boyle bir arayistaysiniz, size önerebilecegim isim altan öymen'dir. ben bunca zaman onu örnek aldim, dilerim bir parca da olsa onun gazetecilik anlayisini, olaylara ve insanlara bakarken hak gözeten olgunluğunu, alcakgönüllügünü icsellestirebilmisimdir.

üniversitenin ilk yıllarinda hüseyin cahit yalcin, ahmet emin yalman, refi cevad ulunay gibi cumhuriyet tarihinin önde gelen gazetecilerini merak eder, sahaflarda, kütüphanelerde onlarin yazilarina ulasmaya calisirdim, bir sezginin pesinden giderdim, onlari anlayabilirsem bütün bir cumhuriyet tarihini de anlayabilecekmisim gibi gelirdi bana. diyecegim o ki, ben bu yazarlarin pesine nasil düstüysem, eminim gelecek nesiller kendi tarihlerini onlara tarafsiz bir sekilde anlatabilecek büyük bir gazetecinin, altan öymen'in pesine düseceklerdir.

güncel

2010-12-10T22:55:00.003+02:00

bazen izlediginiz film yaraticiliktan ne denli uzak ve türünün ne denli yetersiz bir örnegi olsa da hissettirdigi bir duyguyla, insanlara dair iskalamadigi ve altini özenle cizdigi bir duyguyla yakalayabilir sizi. av mevsimi benim icin boyle bir filmdi. sasirtici degildi, kimi sahneler gülünctü, kimi karakterlerin sunumu rahatsiz edici bile bulunabilirdi. ne var ki, filmin sonunda öne cikan duygular, merhamet ve aci cekmek oldu. yavuz turgul'un bu duygulari özellikle vurgulamis olmasiydi filmi bana sevdiren. filmi sevdigimi söyledigim bir dostum, 'bari sen yapma, kliselerle dolu bir filmdi, nesini sevdin' dedi. en azindan 'cogunluk' filmi kadar klise bir film degildi deyiverdim. su 'cogunluk' gercekten de ne klise filmdi ama.

bir de ögrenci protestolari icin bir iki kelime etmeli. mülkiye'de iki anayasa hukukcusunu, burhan kuzu ve süheyl batum'u ögrenciler konusturmuyorlar, birisini defol git diyerek, digerini yumurtalarla amfinin disina gönderiyorlar. siyaset bilimi ögrencilerini diger üniversite ögrencilerinden ayiran temel bir fark vardir. bana göre, düsünce tarihi, siyaset felsefesi gibi dersleri hakkini vererek takip etmis ögrencilerin en önemli kazanimi, karsilarindaki insanin ne zaman sacmalamaya basladigini, kavramlari ne zaman birbirine karistirmaya, kendini ne zaman tekrar etmeye basladigini hemen anlayabilmeleridir. diyorum ki keske ankara siyasal'daki arkadaslar bu iki akademisyen sifati da tasiyan isme söz hakki verselerdi, o zaman burhan kuzu'nun yumurta yagmuruna tutmadan, dertlesebilecekleri, tartisabilecekleri bir adam oldugunu görme sanslari da olurdu. süheyl batum'u dinlemis olsaydilar eminim amfiyi bir an evvel terk edeceklerdi. su anda mülkiye'de okuyor olsaydim, burhan kuzu'yu dinler, süheyl batum gelince amfiden cikardim. yumurta firlatarak insanlari konusturmamak, ya da hic dinlemeksizin defolun gidin demek benim aklimin alabilecegi bir protesto yolu degil, düsünün bir de serde siyaset bilimci olmak var.

oscar wilde

2010-11-30T04:39:00.002+02:00

biraz evvel oscar wilde ile ilgili bir iki cümle yazdim, yanlis anlasilmak onun yazgisiydi dedim, yasamiyla sinirli kalmayan bir yazgi. öyle degil mi, bugun basimizi cevirdigimiz her yerde ondan bir alinti goruyorsak, onu bu alintilarla anlamaya calisiyorsak ve o bizim icin sadece bu alintilardan ibaret olmussa, bizim onu bir asir once mahkum eden mahkemeden farkimiz kalmamis demektir. cok degil bir ay önce gün yüzü görmemis mektuplarini yayinladilar wilde'in, bir gazetenin editorunu sarap icmeye cagiran mektuplarini. boyle bir haber elbette cok sansasyonel olmaliydi, elbette wilde'in cinsel egilimleri üzerinden konusmaliydik bu mektuplari. biz de oyle yaptik 21. yüzyilin 'her seyin fiyatini bilen, degerini bilmeyen' insanlari olarak. sadece paranin sözünün gectigi bir dünyada, sadece para konusan insanlarin sahip olabilecekleri bir dar goruslulukle selamliyoruz wilde'i ölümünün 110. yilinda.

ne kadar da sert bir ton tutturdum gidiyorum, oysa oscar wilde benim hep yüzümü güldürdü, ondan bahsederken hep cocuksu bir sevinc duydum. belki konusmaktan, anlatmaktan hic bikmayacagim tek konu, tek kisi oscar wilde oldu. öyle ki, beni tanimis olan herkes mutlaka oscar wilde'la da tanismistir. bir paris seyahati sonrasi bana gelip de 'oscar wilde'in mezarina gittim, kirmizi rujumu cikardim ve seni düsünürek optum o mezar tasini' diyordu birisi ve ben diyecek bir sey bulamiyordum. oscar wilde'a iciyorum bu gece ve onun mezari basinda beni hatirlayan kirmizi rujlu kadinlara.

canim kizima...

2010-11-24T04:14:00.004+02:00

"avuclarimda hala sicakligin var, unuttum dese dilim yalan, vallahi yalan, billahi yalan" sözleri aslinda benim bu gece kafamdan gecirdiklerimi özetleyebilirdi. biraz önce, o kisacik sürede, takside bu sarkiyi dinlemenin rahatlatici oldugu kadar hirpalayici da bir tarafi oldu benim icin. su anda hala bu sarkiyi soyluyorsam rahatlatici tarafi agir basiyor olsa gerek.

ne karisik bir geceydi. son iki yildir tanidigimdan daha fazla insanla tanistim su son iki ay icinde. bu gece, iste yine o yeni tanistigim insanlardan biri bana ansizin mutlulukla ilgili bir seyler söyledi. gözleri öylesine kuvvetli, öylesine talepkar, öylesine rahatsiz ediciydi ki uzun zamandir karsisinda bu denli salaklastigim biri olmamisti. bileziklerine gözüm takildi evvela, sanirim 7-8 bilezigi yanyana takmisti, koyu bir goz makyaji vardi, dalgali saclari arkadan toplanmisti. elle tutulur seyler söylemiyordu belki ama söylediklerine katiliyordum lakin ne soylerse soylesin gözleriyle zayif noktalarimi, zaaflarimi tespit ediyor gibiydi. aksam vakti karsima böylesi gizemli bir kadinin cikmis olmasi beni sasirttigi kadar ürküttü de.

baska bir mekan...beni bu eglenceli ortama davet eden, gecenlerde de bahsettigim dostum, onunla gercekten cok cabuk kaynastik, bugun ne kadar halsiz ve bitkin de olsam onun davetine icabet etmemek olmazdi. bir ara bütün o kalabalikta yanima gelip, ben sana güveniyorum, bir gün bir sey yapacaksin ve o gercekten cok büyük bir sey olacak demesi tahmin edersiniz beni cok duygulandirdi. sadece bu sözlerin bazen zorlayici etkileri oldugunu düsünüyorum, insan bazen kendisine atfedilen degerlerin altinda eziliyor. ileride bir gün sayet bir kizim olursa ona, bir gün bir sey yapacaksin ve o cok göz alici bir sey olacak demeyecegim, onun yerine, sen yasadiklarinla, yasaminla öyle büyük bir sey yapiyorsun ki baska bir sey yapmaya ihtiyacin yok diyecegim.

tuhaf bir yasam

2010-11-18T05:27:00.003+02:00

hatirliyorum, bir kis gecesiydi, titreye titreye yanina gelmistim, hastaydin, yatagindan kalkacak durumda bile degildin, buram buram viks kokusu geliyordu burnuma. hastalandiginda boynuna, burnuna, alnina sürdügün, seni hemen ayaga kaldiracagini, iyilestirecegini düsündügün viksin kokusunu duydugumda artik hüzünleniyorum. seni ilac kutularinin arasinda, darmadaginik odanda buldugum günleri hatirliyorum. o daginikligini, sonra bir anda her yeri toplayivermeni sevgiyle hatirliyorum. insanin kendi kendisiyle basbasa kalabilecegini, bunu mutlulukla basarabilecegini gösteriyordun bana, bu anlamda kendinle öylesine barismis, öylesine yüzlesmistin ki senin cesaretine asla sahip olamayacak ancak yasadiklari yalnizlikla gururlanabilecek kadar kibirli, kompleksli ve sahte yasamlarla, onlarin zavalli böbürlenisleriyle karsilastikca hep senin beni dahil ettigin o samimi dünyaya özlem duydum. hissettigimiz, hissederek var ettigimiz, anlasabilmek icin konusma ihtiyaci bile hissetmedigimiz bir dünyamiz vardi, bunu su anda hatirlamak bile sevindiriyor beni.

edebiyat ve deniz

2010-11-10T04:29:00.002+02:00

birkac gündür denizin hayatimda nasil bir yer tuttugu, benim icin ne anlama geldigi üzerine düsünüyordum. cogu zaman aklima bile gelmeyen ancak denizle olan iliskimde belirleyici bir yerde durdugunu düsündügüm bir sey var, cocuklugumu gecirdigim apartman, deniz apartmani. dogrusu, dedem nasil olmus da bu apartmani deniz apartmani yapmis, bu apartman bu isme nasil kavusmus merak ediyorum. dedemle bu konuda konusamamis olmak suphesiz benim ayibimdir. neyse, bugun murat belge, deniz üzerine, denizin ona hatirlattiklari üzerine bir yazi yazmis. beni de heveslendirdi, coktandir üzerine yazmak istedigim bir konu. edebiyatta deniz, kendi kisisel tarihimde denizin yeri üzerine kalem oynatmak istiyorum. evet, bu konuda mutlaka bir seyler yazmaliyim.

bir de bir kitap var ki türkceye cevrildigini duydugumda nasil heyecanlandim anlatamam. margaret mazzantini'nin 'sen dünyaya gelmeden' kitabi yayinlanmis. bir an evvel bu kitabi okumali ve su anda bu kitabi okuyacak olmaktan daha fazla hicbir sey heyecanlandiramaz beni. sanirim benim icin o sorunun cevabi belli, yani 'ne olursa mutlu olursun, ne yaparsan mutlu olursun' sorusu. ben bazen bu sorunun cevabini olmadik yerlerde ariyorum.

paris'e, tüm sevgimle

2010-11-08T05:20:00.003+02:00

cok iyi hatirliyorum, 2009 senesinin son gunuydu, birlikte yorgun sevda'yi okumaya karar vermistik. birbirimize gün boyu mesajlar cekiyor, irfan yalçın diyorduk ya da aklimiza kazinan o sözleri tekrar ediyorduk, 'bana bakisi ya da bakissizligi buzlardan'. 2010'un sonlarina gelirken o günkü heyecanimizi animsiyorum, bir an evvel yorgun sevda'yi okuma istegimizi. paytak simdi buralarda degil, yeni yila onunla giremeyecegiz, hatta uzunca bir süre görüsemeyecegiz bile. sanirim onun yoklugu beni her gecen gün biraz daha zorlayacaktir. bugun onun mesajiyla uyandim, haydi uyan artik diyordu, besiktas'ta bulusalim. cok uzaklarda, ta paris'te hem de bir cafede oturmus keyifle kitabini okurken bir dostunuzun sizi hatirlamis olmasi iyi hissettiriyor kendinizi. bazi insanlar ne olursa olsun, nerede olurlarsa olsunlar birakmazlar ellerinizi, iste paytak benim icin o insanlardan birisi.

yeni dünya

2010-10-29T04:13:00.002+03:00

yagmurlu bir gece gibisi yoktur yeni bir dünya kurmak icin. simdi pek cok dostumun bana gülümsedigini, benimle beraber o yeni dünyada yer almak istedigini hissediyorum. iste cahit sitki orada, yagmur bakisli insanlardan söz eden cahit sitki. serde genclik yok mu be sevgili üstadim yeni bir dünya kurmaya degmez mi, zaten gecip gitsek de, beraber sevgiyle el sallamayacak miyiz geride kalanlara. iste sabahattin ali de orada, bana sevginin, sevmenin bir kendini birakma, tüm benliginden vazgecme hali oldugunu ögreten sabahattin ali. cesaretine, gözüpekligine ama en cok da yasami her yönüyle kucaklayasina, yasadigi her duygunun hakkini verisine hayran kaldigim sabahattin ali. ücümüzün de hemen hatirlayacagi bir dostoyevski romaniyla baslamali yeni dünyaya, bir baska dostumuz orhan pamuk'un da dedigi gibi hangimiz gecenin bir vakti köprü basinda aglamakta olan genc bir kiza dikkat etmeyiz ki. bence sabahattin ali hepimizden önce dikkat ederdi bu genc kizimiza. yanina gidip ne derdi acaba, ya cahit sitki, ya ben? ilk cümlemiz ne olurdu bilemem ama son cümlelerimiz dostoyevski'yle ayni olurdu.

köprü basinda aglayan kizin anna mouglalis olmasini rica etsem, eminim hayir demezdiniz. (sabahattin ali'nin kahkahasini duyar gibiyim.)

üzme tatli canini

2010-10-21T03:48:00.002+03:00

hayatin sasirticiligi karsisinda gülsem mi aglasam mi bilemiyorum bazen. bu kadar da sasirtici olmak zorunda degil sanki. tanrim, bir seyler yapamaz miyiz, bazi seyleri yoluna koymamda bana biraz yardimci olsan. soyle birkac saat önceydi, bir plazanin besinci katindan asagiya birakayim istedim kendimi, oylesine cekiciydi, sehrin isiklari oylesine davetkar. sonra aniden yükselen bir ugultu, güclü bir rüzgar durdurdu beni. iceri girdim, cok yeni tanistigim fakat samimiyetini, sevgisini, safligini derinden hissedip hizlica kaynastigim arkadasimla birer bira acip 'tutamiyorum zamani' esliginde hayal etmeye basladik. ben bir ara sarkiya eslik etmeye baslayinca, 'melankoliyi seviyorsun' dedi bana, 'gecmise özlem bende bir hastalik' diyerek cevap verdim. 'hastalik mi', evet belli bir yerden sonra bunun adi hastaliktan baska bir sey olamazdi.

sonra onumuzdeki ekranlara donduk, cok populer bir sarkici bize sesleniyor, hep ayni sözleri tekrarliyordu "gecer, gecer, gecer vallahi gecerrrr, üzme tatli canini bunlar da gecer"

an gelir camin pervazinda caresizce beklersin, akabinde bira siselerini umutla tokusturur gülümsersin. hayat iste, baska ne denir ki.

harabe

2010-10-12T01:57:00.003+03:00

bazen bazi seyler basiniza hic gelmeyecek sanirsiniz, rüyanizda gorseniz inanmazsiniz, mümkün degil bu kadari beni bulmaz diyerek kendinizi rahatlatirsiniz. sonra o olmaz dediginiz sey basiniza gelir, sasar kalirsiniz. ben sadece sasmakla kalmiyor dehsete düsüyorum. dehsete düstügüm zamanlar bir karar almakta en kücük tereddüt göstermeyecegim zamanlar oluyor. dehsete düstügüm zamanlar icimde her seyin yikildigi zamanlar oluyor, ben dehsete düstügümde icimde sevgi kalmiyor, kimseye, hic kimseye, en basta kendime. tenkitlere tahammülü olan biriyim, yeri geldiginde en agir sözleri de hosgörebilirim ama kabaliga ama küstah bir kisiligin hoyratca sözlerine benim mizacim müsait degil.

yipraniyor, yaralaniyor ve yaslaniyorum. her sey yikiliyor. yeni bir dünya kurmali, yepyeni bir dünya...

gecenin icinde

2010-10-07T02:31:00.002+03:00

kac sene oldu bu sayfaya bir seyler yazmaya baslayali diye dusundum simdi, ne garip sey, sizlerden su sayfayi uzundur okuyan birkac kisinin koluna girip biraz yürüyüs yapmayi, biraz anlatmayi, biraz dertlesmeyi isterdim. gecenin icinde üzerinde anlasabilecegimiz, birbirimize anlatabilecegimiz bir seyler olduguna dair bir inancim var nedense.

ben size dün gecemi anlatayim isterseniz. dün gece balonlarla dolu bir arabaya bindim ben, arabanin arkasi yesil, sari, mavi, turuncu renkte balonlarla doluydu, balonlari cok seven biri geldi gözlerimin önüne, o balonlarin hepsini ona mutlulukla sunmak istedim, yapamadim, neden diye sormayin, üzülüyorum.

ya yanimda direksiyon basindaki adam, benim canim arkadasim, ya o neler düsünüyordu, sessizdik, hizlica geciyorduk gecenin icinden, özlemle hatirladigi annesi mi vardi aklinda, balonlari goturdugumuz oglu muydu düsündügü yoksa hic aklindan cikaramayacagi baska birisi mi.

cok gürültülü bir sarkinin sesini sonuna kadar acmistik, gülüyor ve ileriye bakiyorduk, sanki ikimiz de bir hayli mutsuzduk.

diegooo diegooo

2010-09-25T06:03:00.002+03:00

lafi cok uzatmak istemiyorum aslinda, bir sarki dinliyorum birkac gündür, kusturica'nin maradona belgeselinden, kendi sarkisini sahnede kendisi soyluyor maradona, iki kiziyla birlikte soyluyor, kizlarina sarilarak onlari alinlarindan operek soyluyor ve ben oylesine duygulaniyorum ki. kendi kizlarimla birlikte söyleyecegim sarkilari düslüyorum, bunu düsleyebilmek su siralar beni ayakta tutan en önemli sey olsa gerek.

hayat

2010-09-14T04:31:00.003+03:00

sanirim su son zamanlarda geceler bana biraz yabanci, biraz kirgin, biraz dargin. oysa hala gecelerin icindeyim ben, geceyi gündüze katarak, biraz az uyuyarak, biraz fazla calisarak, düsünerek, üreterek hizlica geciyor gunler. peki ben neredeyim, gözlerini gökyüzüne dikip hayallere dalan, bikmadan usanmadan sadece bir hayal, bir masal kahramani olmak isteyen, yasamin günlük akisi icinde basibos gezintilere cikan, biraz hüzünlü, biraz aylak, biraz tembel o adam nerede.

bu gece eve dönerken iki bira aldim, bir taksiye bindim, taksici bana isten biraz gec cikmissiniz, biraz da efkarlanmissiniz diye takildi. aksine bu gece biraz erken dönüyordum eve ama dogrusu efkarliyim evet. cok efkarliyim, herkes gibi su yasamda bana da bicilmis bir görev var saniyordum, iyi bir hayalci oldugumu dusunuyordum, yildizlarla, denizle, gökyüzüyle, geceyle iyi anlasiyordum. simdi onlarin hepsi bana biraz kirginlar biliyorum, onlari biraz ihmal ediyor, onlarla gecirdigim zamanin hakkini veremiyorum. dilerim beni bagislarlar, aralarina tekrar tüm benligimle dönmek istedigimde beni hic tereddütsüz kucaklarlar.

bogdan tanjevic

2010-09-14T03:46:00.003+03:00

bir gece önce, 11 eylül gecesi, aylar öncesinden olmayi cok istedigim bir yerde, sirbistan-türkiye basketbol yari final macindaydim. böyle bir geceyi, bir dünya sampiyonasinda, istanbul'da türkiye'yi yari finalde izleyebilmek sanmiyorum ki elime bir daha gecebilecek bir imkan olsun.

bir tarafta sirbistan'in kocu dusan ivkovic vardi, senelerdir taniyorum onu, senelerdir onun calistirdigi takimlara yenildik durduk, ben ona senelerdir sinir oldum ve senelerce saygi duydum. nasil saygi duymam, kariyerinde dünya sampiyonluklari, üc-dört tane avrupa sampiyonlugu, lig kupalari bulunduran, basketbola hayatini adamis bir adam. ve karsisinda 2004'te türkiye'ye geldiginden beri destekledigim, cok güvendigim, sadece basketbola olan sevgisiyle bile benim gonlumu kazanan bir adam, bogdan tanjevic.

bu iki kocun calistirdigi takimlarin macini izlemek bile bir basketbolsever icin basli basina bir heyecandir. bu heyecana bir de takimimizin muazzam oyunu ve galibiyeti eklenince hic unutamayacagim gecelere bir tanesini daha eklemis oldum.

dogrusu böyle bir geceye ihtiyacim vardi...

andré ve dorine

2010-08-31T03:33:00.004+03:00

bu fotografa bu gece tesadüfen denk geldim, duygulandim. andré gorz'un eşi dorine'e yazdigi son mektubu, bir ask hikayesini birlikte okumustuk. okudugumuz satirlar büyülemisti bizi, kendimi sansli hissetmistim, dorine'in sevme becerisine ve yürekliligine sahip, gözleriyle seven, yasamin kucuk mutluluklarini yakalayip yasayabilen biri vardi yanimda. birkac gün gecmisti ki bu fotografi duvarinda gördüm, gözünün önüne koymustu andré ve dorine'i, sevmisti onlari, cok sevmisti, onlarin sevgisini derinden hissedebilecek zarafete ve yürege sahip biriydi.

Biliyorum ki, bu fotograf hala elinin altinda bir yerlerde duruyor, onun gözlerini parlatiyordur.

elsa'nin gözleri

öyle derin ki gözlerin icmeye egilince
yansidigini gördüm orada tüm güneslerin
oraya siginisini bütün ümitsizlerin
öyle derin ki bellegim kayboldu iclerinde.

aragon

iki kitap

2010-08-22T06:35:00.004+03:00

tam yatmaya hazirlaniyordum ki dur dedim kendime, not al su haberi bir koseye. iki büyük yazarin, eserleriyle yasamima güzellikler katan iki parlak zekanin kitaplari cikiyor pek yakinda. bir tanesi coktan cikmis bile olabilir, andré gide'in otobiyografisi 'tohum ölmezse', bizlere can yayinlarinin bir armaganidir. dogrusu, beni oturdugum yerden ziplatacak kadar heyecanlandiran bir haber oldu. okumustum bu kitabi, andré gide ve oscar wilde iliskisinin detaylarini merakla arastirdigim zamanlardi, ne ki gide'in bu konuda hayli ketum davrandigini görmüstüm. simdi türkce cevirisini bambaska gözlerle okuyacagim ve eminim gide'in hayatina iyiden iyiye nufuz edebilecegim.

ve orhan pamuk, onun kitabini nisandan beri bekliyordum nihayet cikiyor. bilmem, onunla ayni dili konusuyor olmanin ne denli büyük bir ayricalik oldugunu söylemeye gerek var mi. onun sözcüklerine, bakisina, anlatimina her seyin ötesinde ihtiyac duyan biriyim ve "manzaradan parcalar" kitabini tarifsiz bir heyecanla bekliyorum.

istanbul hatirasi lokantasi

2010-08-13T00:28:00.002+03:00

bir ahmet ümit - istanbul hatirasi heyecani sarmis dört bir tarafi, baktigim her yerde bir ahmet ümit hayrani. 'ahmet ümit - istanbul hatirasi enfesti şiddetle tavsiye ediyorum' - ' istanbul hatirasini nasil buldun, harikaydi degil mi', aklima olmadik seyler geliyor, diyorum ki istanbul hatirasi diye bir mekan var, isletmecisi de ahmet ümit diye bir adam. edebi sohbetlerin geldigi veya gelecegi nokta sanirim burasidir. gecenlerde bir programda rousseau'nun bir sözü aktarildi, hakki devrim bahsi gecen sözü hatirlayamadigini söyledikten sonra sordu, 'acaba emile'den mi bu sözler', yok efendim rousseau'dan dediler kendisine.

inatla yasamak

2010-08-08T03:49:00.003+03:00

gustave flaubert, oldukca genc bir yasta isyan ediyor ve kabullenemiyordu, 'öylesine gencim ve öylesine bikkin, yasamak bu mu' diye soruyordu. onu saran bezginlikten kurtulmak istiyordu, hayallerine, cocukluk hatiralarina tutunuyordu. bugun ben de ayni soruyla basbasayim, belki onun bu sözleri ettigi yastan biraz daha fazlacayim ama hala gencim sanirim ve su akip giden yasama bir parca daha neseyle katilmak istiyorum.

le refuge

2010-08-03T22:16:00.002+03:00

sevgili kardesim françois,

goruyorum ki son zamanlarda cocuk özlemi sende her türlü özlemin önüne gecmis durumda. son filmini nihayet dün aksam görebildim ve aklima ilk gelen cümle bu oldu. yanlis anlama sevdim filmi, zaten güzellik anlayisina, estetik algina, sanatina ne denli hayranlik duydugumu bir kez daha yinelememe gerek yok sanirim. hepimiz belki büyük acilardan sonra belki de basimiza bir felaket gelmeksizin kendi icimizde bir yer bulmaya calisiyor, yasama mümkün oldugunca az katiliyor ve bizi kendimizle tanistiracak, düzlüge cikaracak, ayaga kaldiracak bir imkan ariyoruz, kendimizi o sessizlikte daha iyi taniyacagimiza inaniyoruz. siginak isimini secmis olmani bu yüzden cok yerinde buldugumu söylemeliyim. madde bagimlisi mousse'un (nereden de bulursun bu isimleri) sevgilisini yitirdikten ve karninda onun cocugunu tasidigini ögrendikten sonra onu doganin tüm cesitliligi ve renkleriyle yasandigi bir yere göndermis olman beni büyüledi dogrusu.

belli ki hamilelik sürecinde yasanan fiziksel dönüsüm ilgini cekmis ve sirf bu nedenle neredeyse filmin merkezi mousse'un büyüyen karni olmus cikmis. hakkini yiyemem, bu noktada anneligin idealize edilmesinden duydugun rahatsizligi da belli etmissin. mousse'un dogacak bebegine olan duyarsizligi (onunla hic konusmadigini özellikle vurgulamak isteyisin), cocugu belki de yalnizca yitip giden sevgilisini yasatabilmek, onun boslugunu doldurabilmek icin kabulleniyor olusu, kendisini toparlayabilmek icin aslinda bir cocuga degil ona sevmeyi, sevilmeyi yeniden hatirlatacak birine ihtiyac duydugunu gösteriyor bize.

ona böyle bir imkani da ölen sevgilisinin kardesi paul'u karsisina cikararak veriyorsun, ne var ki bu imkanlar hep bir imkansizlikla karsimiza gelir degil mi dostum. mousse'un kalbi yumusamaya baslar, bir de bakar ki paul escinsel. aslina bakarsan bu siginak mousse'un siginagi gibi görünse de bu film paul'un filmi bence, ne dersin. onlari yanyana bir banka oturttugun sahne var ya, hani mousse soruyor paul'e, 'gercekten sevdigin bir sey oldu mu' diyor. paul'un cevabi aslinda seni neden sevdigimi de acikliyor. 'evet, asla gerceklesmeyecek bir seyi sevdim.' Filmin sonunda, paul'a asla gerceklesmeyecek dedigi seyi veriyorsun, onun düsünü gerceklestiriyorsun ve sen her zaman, en güzel seylerin düslerde gerceklestigini büyük bir ustalikla anlatiyorsun.

ah bir de o muzik, mousse'un o ezgileri duydugu ilk sahne, harikaydi.

iste öyle bir sey

2010-08-01T05:23:00.002+03:00

biraz önce eve dönerken ezan okunuyordu ve ben biraz sarhos gibiydim. sarhos gibiyken eve yürüyüslerimde kendime uzaktan soyle bir bakiyor ve kayda deger bir sey bulamiyorum. gülüyorum kendime, ne sersem biri oldugumu hatirliyorum. oysa öyle cok da icmiyorum epeydir, oluyorsam bir basima sarhos oluyorum, belli belirsiz sarkilar mirildanarak kayboluyorum gecenin icinde. hani söyle yani basimda deniz olsa, bir masaya dayamis olsam dirseklerimi ve gözlerin gözlerime degse eminim baska olurdu. ben bu aralar en cok denizi dinlemek istiyorum, uzun uzun dinlemek istiyorum söylediklerini. deniz yani basimda, sen tam karsimda oldukca belki birkac dize gelir aklimiza, belki can yücel'den hatirladiklarimiz olur,

sirtimda ciplak islak nefesin
bir gidip bir geliyor

biz senlen yatmiyoruz ki
yasamiyoruz da
hep yarisiyoruz
sen mi ben mi
önce kim
ölümü öldürecek diye

tuhaf bir toplumsal kültür

2010-07-25T13:54:00.002+03:00

meshur bir tarihcimiz var, hal ve tavirlarini pek sevimsiz buldugum, kendisini herkesten bir degil on adim ötede gören ve her firsatta insanlara ne kadar cahil olduklarini onlari eze eze anlatan biridir. dün sabah bir kanalda cesitli konulardaki goruslerini beyan ediyordu ve cok hakli buldugum birkac laf etti. demokrasiden bahsediyordu, demokrasinin bir fazilet, bir ahlak meselesi oldugunu, kanuna nizama uyulmayan yerlerde demokrasiden söz edilemeyecegini vurguluyordu.

'olabileceklerinden daha fazlasini olmaya calisan cok insan var ülkemizde' derken cok hakliydi. bir seyler olabilme kaygisiyla didinip duran, hicbir seyle yetinmeyen, sabretmek nedir bilmeyen acgözlü insanlarin diyarinda yasadigimizi düsünüyorum son zamanlarda. sabah gözünü acar acmaz 'yahu ben neden bir roman yazmiyorum' diyen insanlar var bu ülkede, haddini bilmeyen, daha cok seye sahip olmak isteyen, kücük hazlar, kücük payeler pesinde alcaldikca alcalan insanlar.

adam kayirmaciligin, dalkavuklugun gecer akce oldugu bir toplumsal kültürde, herkesin her istedigi seyi yapabilecegini düsünmesini yadirgamaz hale geldik, ne yazik.

kizima mektup

2010-07-09T02:58:00.002+03:00

biricik kizim,

gücsüz bir gece geciriyordum, cansiz gözlerim bir noktaya mihlanmis, kaskati kesilmis bedenim devrilmeye hazir bir halde bekliyordum, duruyor ve sadece bekliyordum. simdi sana bunlari yazarken daha iyiyim, yine bir anda kendimi bilmedigim bir dünyanin icinde buldum, tanimadigim adamlar gelip kollarimdan tuttular, ayaga kaldirdilar beni. aznavour yine söyledi sarkilarini, onun sarkilariyla nasil büyük yolculuklara cikiyorum bir bilsen hayret edersin, ben de hala inanamiyorum. acaba sen de aznavour'u sevecek misin diye düsündügüm zamanlar olmuyor degil. hala sahnede göremedim onu, ama dusunsene sahneye ciktigi zaman söylecegi sarkilarin sirasini ezbere biliyorum, bunu biliyorsam onu görmüs sayilmaz miyim dersin. hayal gücün nasil isleyecek acaba, isterim ki gördüklerinden ziyade görmediklerin harekete gecirsin seni. bir kartpostala bakmak ve hayal etmek, oraya gidip görmekten daha fazla heyecanlandirsin seni. beraber hayali yerler sözlügünü acip, o sözlüge beraberce katki yapacagimiz günleri iple cekiyorum. biliyorum ki bu dünyanin tüm maskaraligindan, rezilliklerinden, kepazeliklerinden kacmak istediginde siginacagin bir yer olacak ve orada ne varsa gözümüzle gördügümüzde dünyada onlar olmayacak. sen orada hicbir seyleri olmayip sadece hayalleri olan insanlarla nefes alacaksin ancak bu sayede bu dünyada olup da zengin olmaktan veya zengin olma hevesinden baska hicbir seyleri olmayan insanlardan nefret etmeden yasaman mümkün olacak. o hayal dünyani, o gercek insanlarla dolu olan hayal dünyani koruman icin elimden ne geliyorsa yapacagim. en büyük mutlulugum, gözlerinde yarim kalmis bir hayal görmeyecek olusum, benim bütün hayallerim senin gözlerinde tamamlanacak.

"keske benim odam da orasi olsaydi"

2010-07-04T20:20:00.003+03:00

dün gece radikal kitap'in eski bir sayisini karistiriyordum. selim ileri'nin ayasli ile kiracilari üzerine bir yazisi dikkatimi cekti, okuyayim dedim. esendal'in gösterissiz dilinden söz ederek baslamis yaziya, yalniz bir ifadesi var ki beni bir anda gülme krizine soktu. örnekler vermis: "anlatici, türkcenin en yalin anlaticisidir, anlatici 'benim odam, koridora girince sagdan birinci kapi' diyor. keske benim odam da orasi olsaydi." iste bu cümleyi okuyunca gülmeye basladim, keske benim odam da orasi olsaydi gibi bir romanin icine girmeye duyulan cocukca özlem. selim ileri'nin böyle hüzünlü, gözü yasli ifadelerini seviyorum galiba, benzer cümleleri kendimde de gördügümden olsa gerek. keske benim odam da orasi olsaydi, bir seyler var bu cümlede, güldürdü beni ama cokca da dokundu yüregime. selim ileri de ben de icinde huzur bulacagimiz bir oda ariyoruz besbelli, ama en büyük hatamiz o odayi cogunlukla romanlarda ariyor olusumuz sanirim.

pansiyon huzur

2010-06-23T15:41:00.002+03:00

irfan yalçın okudugu zamana dikkat etmeli insan, zor zamanlarda, suskunluk zamanlarinda irfan yalçın okumak yaraya tuz basmak gibi oluyor. günlerim durgun, nesesiz ve kasvetli geciyor, cogu zaman paytakla birlikte denize bakiyoruz, ben bira iciyorum, paytak limonlu suyuyla eslik ediyor. uzun sessizliklerimiz oluyor, sanirim okyanus deniz'in kahramanlari gibi ikimiz de denizin bizi kurtarmasini bekliyoruz. bogaza bakiyor, okyanusu hayal ediyoruz. ann deveria'yi, elisewin'i hatirlatiyoruz birbirimize, cümlelerimiz bölük pörcük, gülümseyislerimiz eğreti. aniden yükselen kahkahalarimiz hizla silinip gidiyor, geriye sadece deniz kaliyor.

iste boyle bir zamanda olmayacak bir is yapiyor, irfan yalcin'in 1975 tarihli romani pansiyon huzur'u okuyorum. yüregimi ezip gecen, tutup yerinden söken bir hikaye var yine karsimda. 60'li yillarin sonlarina, beyoglu'nun arka sokaklarina gidiyorum iki gecedir, orada, kiraladigi daireyi pansiyon olarak calistiran inci'nin pansiyonuna, pansiyon huzur'a misafirim. bir odada, ögretmenlikten ayrilip kitapci dükkani acan arif bey var, bir odada sivasli ögrenci umut, sonrasinda kimi kimsesi olmayan ayla katilacak aralarina, hastalikli kahkalari olan, abisinin ve babasinin ölümünden sonra akil hastanelerine düsen, sonrasinda kendini pansiyon huzur'da bulan ayla.

arif bey anlatiyor bütün hikayeyi, onun sayesinde tanik oluyoruz yoksul yasamlara, sefalete, acliga, acimasizliga. bu pansiyonda en cok küflü ekmek yeniyor, suya batırılan ve penesilin denilerek yenilen küflü ekmek. pansiyonun müdavimleri de var, matbaaci ali bunlardan biri. matbaa dükkanini batirmis, eve ekmek götüremez olmus, karisindan cocuklarindan dayak yiyen ve solugu inci'nin pansiyonunda alan bir adam. inci, 'köpegim o benim' diyor, gercekten de inci havla dedigi anda, dört ayak olup havlamaya basliyor, acliktan diyor inci, ona verecegim 2,5'luk icin her dedigimi yapar, acliktan.

matbaaci ali, boyaci ahmet, kemal, umut, ayla, inci hepsini yakindan tanidim. inci'nin cocuk pijamalari satma hayallerine, korkularina, yenilmisligine, öfkesine, isyanina ortak oldum; matbaaci ali, sevgisiz yasamanin ac yasamaktan bir farki olmadigini gösterdi bana, acligin ve sevgisizligin insani nasil bir karanliga ve körlüge mahkum ettigini gösterdi. umut'la umutlandim, insanin bazen baska biri icin, onu bir anligina mutlu görebilmek icin nasil her seyden vazgecebildigini, fedakarligin, paylasmanin, sorumluluk almanin yürekliliğini onunla yasadim.

irfan yalçın, yorgun sevda'da, pansiyon huzur'da anlattigi bütün bu yasamlarla yüregime dokundu, gözyaşı döktürdü. onun edebiyatiyla tanismak benim icin gercek bir ayricalik oldu. dilerim, yeni romaniyla karsilasmak icin cok beklemeyiz.

gökyüzüne sevgimle

2010-06-20T00:45:00.002+03:00

hayatinda tanidigi en bilge adamin, okuma-yazma bilmeyen bir domuz cobani olan dedesi oldugunu söyleyen bir adamin cocuklugunu hayal ediyorum bu gece. dedesiyle birlikte bir incir agacinin altina uzandiklari gecelerde yapraklarin arasindan bir görünüp bir kaybolan yildizlarla konusmalarina kulak kabartiyorum. belki bir yildiz secip rüyaya daliyorlardi, sonra o yildizin gelip kendilerini gökyüzüne tasimasini umuyorlardi. dedesinin masallariyla, anlattigi efsaneler, kulaktan kulaga tasinan kadim söylentilerle canlaniyordu gece, insanlarla dolup tasiyor, hareketleniyordu. rüyalara ve bu dünyanin güzelligine inanmış iki hakiki insanin torunlariydi. anneannesinin sözlerini hatirlatiyordu, 'nasil güzel bir dünya bu, yazik ki ölecegim' diyordu anneannesi. ölümün yaklastigini hisseden dedesi, bir daha göremeyecegini bildigi agaclara bir bir sarilarak veda ediyordu bu yasama. vaktiyle, üzüntüsünü gidip bir agaca sarilarak yasayan basibos bir adamin hikayesini anlatmayi denemistim, onu hatirliyorum, sarilacak agaclar bulabilir miyiz bugun onu düsünüyorum, doya doya bakabilir miyiz gökyüzüne, al gökyüzüm senin olsun diyebilir miyiz sevdigimize bilmiyorum.

sanirim onun, benim bilmiyorum dedigim bu sorulara bir cevabi vardi, körlük diye bir roman yazdi ve insanliga dair umutsuzlugunu anlatti. yakin gelecekten de umutsuzdu, demokrasinin bir tahakküm bicimi aldigini söylüyordu. jose saramago, ona bu dünyanin güzelligi anlatan iki insanin yaninda, yildizlarin arasinda simdi. birazdan cikip gökyüzüne bakacagim, gözlerim parlayarak yeryüzüne yaklasacak bir yildizi arayacak ve öyle uykuya dalacagim.

jose saramago'yu, dedesi ve anneannesini asla unutmayacagim.

müsveddeler arasinda ben

2010-06-13T04:40:00.003+03:00

bugün odami temizledim, adamakilli temizledim, bir ara odada ne varsa kendimle birlikte çöpe atmak istedim. kirik dökük, harabi bir ruh halinin tasviri gibiydi odanin dört kösesindeki esyalar. senelerdir posetinden cikmayi bekleyen dergiler, gazete kupürleri, müsveddeler, maziye cagri makamında kalemler, silgiler, ataçlar, kenara köseye ilistirilen kucuk notlar. bütün bunlarin icinden cekip cikarilmaya calisilan bir hayat, orada hevesle tutulmuş notlarda, yarim birakilmis yazilarda bekleyen, iste senin hikayen budur dedirten ve seni o hikayeye buyur edip de giriş iznini öyle kolay vermeyen bir hayat. öylesine bitimsiz bir arayış, orada oldugunu bildigin, tam erisecekken yitiriverdigin bir sen, ümitsizliklere, tereddütlere düşşen de izini bulduktan sonra pesini birakamayacagin bir hikaye, kendi hikayen.

robdösambr

2010-06-09T03:14:00.002+03:00

robdösambr, necip fazil'in 1966 senesinde yazdigi bir öykü. öykü de diyemeyiz aslinda belli ki bir gözlemini aktarmis, bir cay salonunda iki gencin konusmalarina kulak misafiri olmus, siniri bozulmus. bakin ne diyor: 'eger bütün kelimelerini sayacak olsaydim fikirlerinin ancak birkac yüz kelime icinde gidip geldigini görecektim', biraz daha ileri gidiyor, 'mart kedileri, damdan dama birbirlerine dert yanarken ne kadar manalidir, kuslarda köpeklerde bile ne sesler ne bicimler var."

necip fazil bugun yasasaydi ne derdi diye bir cümleye baslayacaktim ya vazgectim, dusundum de adamcagiz, her seyden evvel dogru duzgun cay icebilecegi bir yer bulmakta güclük cekerdi, onu bir starbucksin icinde zamane genclerinin arasinda hayal etmeye de gönlüm elvermedi. günümüz gencleri mi, evet onlar da tipki 45 sene öncekiler gibi birkac yüz kelimeyle idare ediyorlar ve cok aceleciler, oyle aceleciler ki sevdiklerinin yüzüne uzun uzun bakmanin güzelliginden bile habersizler.

korkmak ve yasamak

2010-06-03T02:08:00.003+03:00

joe black filmini hatirliyor musunuz, peki ya o son sahneyi. anthony hopkins yaninda kendisini bir baska yasama tasiyacak olan joe black, her ikisinin de gözleri havai fiseklerin aydinlattigi geceye mihlanmis, isiltili kostumleriyle dans edenleri, aralarindan henuz ayrilmis olmanin burukluguyla ve bir daha asla aralarina dönemeyecek olmanin tuhaf hüznüyle takip ediyorlar. hopkins, basini hic cevirmeksizin soruyor, 'korkmali miyim'. joe'nun bu soruya verdigi cevap hic hosuma gitmese de bu sahneyi severim, ara ara aklima getirir, yasam ve ölüm arasindaki siniri düsünürüm ve ben de ayni soruyu sorarim, korkmali miyim.

korkmak, ölecek gibi olmak, yok olacagini düsünmek, ansizin hickiriklara bogulmak, nabiz atislarinin hizlanmasi, nefes almakta zorluk cekmek. bütün bunlara aniden esir oldugunuzda korkuyorsunuz ve sanirim sonrasinda kurtuluyorsunuz. kurtulmak, o ana kadar yasadigin gercekligin disinda bir gercekle burun buruna geldiginde, o soguk, o karanlik, ne oldugunu bilmedigin ve karsi koyamadigin bir gercekligi yani basinda hissettiginde ve ne kadar gücsüzlessen de var gücünle yasamak istiyorum diyebildiginde erisilebilecek bir mertebe. sonrasinda yasam ve yasamak, daha büyük bir tevazu ve tevekkül icinde, daha az telasli ve daha az tedbirli, coskulu bir yürekle, tutkulu boyun egislerle yasamak.

siyaset ve basın neye yarar?

2010-05-20T23:50:00.003+03:00

siyaset kimler icin yapiliyor, ideolojiler, toplumsal mücadeleler kimler icin sürdürülüyor, kimlerin yasamini yasanilir kilmak icin, kimlerin seslerini duyurmak icin bütün bunlar. biz galiba insanlari unuttuk. muhafazakari, demokrati, islamcisi catisiyor, carpisiyor, savasiyor, 30 madenci dipsiz karanliklarda can veriyor da sesleri cikmiyor. acilari ancak tanri katinda duyulanlarin sesi solugu olmayacaksak, onlar icin isyan edip, onlar icin baskaldirmayip, onlar icin hesap sormayacaksak ne icin yasayacagiz, zenginlesmek icin mi, 'evrensellik'-'demokratiklesme-'insan haklari' laflarini dilimize pelesenk ederek neoliberal iktidarlarin suclarina ortak olmak icin mi yasayacagiz.

siyasetcileri söyle bir sarsip silkelemesi gereken, yeri geldiginde bütün haksizliklar, hukuksuzluklar karsisinda kamuoyu olusturmasi gereken basın nerede. hani nerede o kendini demokrasinin kilavuzu ilan etmis gazetemiz, 'karadir bahtimiz kara' gibi melankolik basliklarla mi yapiyorsunuz soru soran, sorgulayan gazeteciligi. duymussunuzdur, 'bölge insani bu tür olaylara alisik' diye buyurmus sayin basbakanimiz, yoksa siz adaleti siyasetcilerin sirtini sivazlayarak mi ariyorsunuz, yoksa siz sadece genelkurmaydan hesap sormayi mi demokratlik saniyorsunuz.

biz insanlari unuttuk, basınıyla, siyasetiyle bu ülke insanlarini unutuyor, insanlari icin mücadele etmeyi unutuyor, siyasetin, siyaset yapmaya hakki olmayanlarin, gücsüzlerin, yoksullarin haklarina sahip cikmak icin yapildigini unutuyoruz. 30 maden iscisi icimi sizlatti.

tuhaf bir gece

2010-05-19T03:38:00.003+03:00

su siralar sik sik muhatap oldugum bir soru var, 'baykal geri dönecek mi'. bu sorunun cevabini baykal dahil bilen biri oldugunu sanmiyorum. böyle sorularla kafamizi mesgul etmeye de degmezmis gibi geliyor bana. bu aksam daha yeni tanistigim bir arkadastan da ayni soruyu duyunca bana baykal'i degil yarin okumaya baslayacagim romani sorsana yahu diyerek sitem ettim kendisine. bir ara onur'la karsilastim, yeni bir siir yazdigini söyledi laf arasinda. ilk dizesini de fisildayiverdi kulagima. heyecanlandim, eve gelir gelmez nedendir bilinmez acip biraz necip fazil okudum.

düsünceler-3

2010-05-17T20:00:00.002+03:00

her seyin basina dönmek istedigim zamanlar oluyor, sahip oldugum tüm öncelikleri, bilgiyi, birikimi, baslica egilimleri unutmak ve sil bastan yeni bir hayata uyanmak istiyorum. dünyayi baska bir gözle görebilmenin, onu baska sekilde tarif edebilmenin bir yolunun aşktan geçtiğini biliyorum. bir yolu da sanirim kendimizden ve inanclarimizdan süphe etmekten, 'ya ben hataliysam' sorusunu sormaktan vazgecmemekten geciyor. insan bazen hic inanmadigi seylere bile en azindan bir kere inanmali ve belli durumlari, tabii hayatini bir de bu gözle degerlendirebilmeli.

cumartesi sabahi, 7-8 yas grubu cocuklarinin okuma bayramlari icin hazirladiklari gösterileri izlerken neredeyse aglayacak duruma gelisimin nedeni de tipki onlar gibi okumaya, tanimaya, adlandirmaya henüz baslamis olmanin sevincini ve saskinligini yasamaya heves edisimdi. cocuklarin yaninda olmaktan ne kadar mutlu oldugumu görenler bir de derslere gelin, belki cesitli meslekleri tanitirsiniz cocuklara dediler. onlara meslek sahibi olmanin ne demek oldugunu pek bilmedigimi söyleyemedim, memnun olurum deyiverdim.

yalnızlık

2010-05-11T03:30:00.002+03:00

pazartesi geceleri, neyle uğraşıyorsam bir kenara bıraktığım, çayımı koyup izlemeye daldığım bir program var, muhabbet kralı. hassas konular üzerinde derinlemesine bir yuvarlak masa sohbeti, insanın kimi zaman nasıl çaresiz bir varlık olduğunu hatırlatan uzun sohbetler. neler konuşulmadı ki şimdiye dek, şizofreniden uyuşturucuya, takıntılardan melankoliye kadar pek çok konu televizyonlarda az bulunur bir ciddiyetle adamakıllı tartışıldı. bu gecenin konusu yalnızlıktı, her hafta olduğu gibi sevil atasoy vardı, nedendir bilinmez pek seviyorum sevil hanımı. onun yanında yine nedendir bilinmez pek sevmediğim kerem alışık konuk edilmişti. iki uzman psikiyatr, tuluhan tekelioğlu ve gecenin benim için sürpriz ismi hakkı devrim de konuklar arasındaydı.

konu yalnizlik olunca daha bir dikkat kesilerek takip ettim programı. tuluhan, kerem ve hakkı devrim'in her lafı sulandırma gayretlerinin dışında yine dinleyen-dinleten, anlamaya çalışan ağırbaşlı bir program olduğunu söyleyebilirim. aklımda kalan bir iki test sorusu oldu, 'hiç kimsenin sizi anlamadığını düşündüğünüz oluyor mu' ve buna bağlı olarak 'konuşacak kimse bulamadığınız oluyor mu'. asla-nadiren-bazen-sık sık derecelendirmesinde ben bu soruları bazen diye yanıtladım. doğrusu, bazen tam konuşacağım sırada şimdi ne gereği var diyerek ya da söyleyeceklerime ehemmiyet vermediğimden susmayı tercih ediyorum. kimi zaman da söyleyeceklerimin anlaşılacağından şüphe ettiğimden susuyorum. oysa biliyorum ki, insan anlatmak-açıklamak istediği şeyin bile ancak belli bir bölümünü paylaşabilir, kelimenin tam manasıyla anlaşılmak çok mümkün değildir ama ne çare, ben susmaya devam ediyorum. kimi zaman sustukça susuyorum, ağzımı bıçak açmaz oluyor. yine de bakmayın böyle dediğime, ne çok suskun ne de çok yalnız biriyim.

hakkı devrim yine yapacağını yaptı ve programın sonunda gençleri kitaplarla tanıştırmaktan, kitapla haşır neşir olanların yalnızlıkla ilgili bir dertleri olmayacağından bahsederken, biliyor musunuz dedi, 'bana en mahrem sırlarını hangi dostum vermiştir', biz merakla beklerken rousseau demez mi. tahmin edilebileceği üzere kahkahayı bastım, sonra da düşündüm yahu adama gülüyorsun ama üç gün evvel anna karenina'ya sevdasının nedenini açıklayan sen değil misin. diyeceğim o ki, romanlar ve onların bizlere tanıştırdığı dostlarımız sayesinde elbet yalnızlık nedir bilmeyiz, kitaplarımdan başka hiçbir şeyim yoktur benim dediğim öyle çok zaman olmuştur ki ve öyle çok yüceltmişimdir ki yıldızları yoldaşlarım olarak, işte bunlardır gerçek bir yaşamın içinde heder olup gidişimin nedeni.

anna karenina'yi neden cok sevdim?

2010-05-09T00:49:00.003+03:00

gecen hafta bir kose yazisi okudum, aklimda kaldi. 'erkekler anna karenina'yi niçin sever' diye soran bir yaziydi. öylesine kötü cevaplandirilmisti ki bana öncelikle kadinlarin anna karenina'yla yüzlesmelerinin gerekliligini düsündürdü. yazara göre, erkeklerin anna karenina'ya hayranligi kendilerini kont vronsky olarak görmelerinden kaynaklaniyordu. hayatlarina giren hicbir kadinda anna'nin tutkusunu bulamayacaklari, ne kadar sevildiklerinden de asla emin olamayacaklari icin kont vronsky icin canini feda edecek bir kadini bas taci ediyorlardi. anna kadar cesur degildi erkekler, bir kadini garantiye almadan digerini birakamiyorlardi, cesaretti anna'nin bunca sevilmesinin nedeni, kendilerinde bulamadiklari cesaret. (dogrusu, kadinlar mi yoksa erkekler mi anna'nin cesaretinden daha cok etkilenmistir diye bir düsünmek gerek.)

tolstoy'un bu büyük romanina oldukca yüzeysel bir sekilde sadece kadin-erkek iliskileri baglaminda temas etmenin yazara da romanin karakterlerine de haksizlik olacagini düsünüyorum. hic suphesiz anna karenina'dan ben de etkiledim, ona hayranlik duydum ancak ona hayranlik duyarken bir insani neyin harekete gecirebilecegini belirlemenin ne denli güc oldugunu gösteren tolstoy'a da hayranlik duydum. anna karenina'nin sahsinda, her birimizin, kadin ya da erkek, duygularinin bazen tek bir bakisla altüst olabilecegini görmenin heyecanini yasadim, icimizde yasattigimiz yikici arzularin getirebilecegi felaketleri düsünerek ürperdim. diger taraftan, tolstoy'un anna-vronsky iliskisini alabildigine tutkulu anlatmis olsa da bu iliskiyi onaylamadigini bilmek, bizi biraz da yazarin bu tavri üzerinde düsünmeye zorlamali.

ve basliktaki sorunun cevabi, anna'yi neden cok sevdim biliyor musunuz, askinin pesine düsen, onun da ötesinde her türlü gururu rafa kaldirip bir sevgi itirafi arayan, yeri geldiginde yalvaran yeri geldiginde aglayan ve bunu gizliden gizliye degil aciktan aciga yaparak sevgisini doludizgin yasayan bir kadin olabildigi icin.

düsünceler-2

2010-05-02T16:41:00.003+03:00

ygs sinav sonuclari aciklandi ve ögrendik ki cerrahpasa tip fakültesi ögrencisi günay yolcu kardesimiz birinci olmayi 'basardi'. gecen seneki sinavda 16. olan ve hayalindeki okula giren, okulunu degistirmeyi de düsünmeyen günay, kendisine söz vermis, birinci olmak icin bir kez daha sinava girmis ve birinci olmus. cancagizim, bu ne hirs ve bu ne küstahlik diyebiliriz hatta senin 16. oldugun sinav ygs degildi baska bir sinavdi artik oyle bir sinav olmadigina göre kendine verdigin birincilik sözünü de asla tutamayacaksin diyerek günay'i biraz kizdirabiliriz. öyle ya, bu ülkede her gün kanun, kural, yönetmelik ne varsa degistirilir, bu yüzdendir ki cok planli yasayan dostlarimiz icin elverisli degildir 'yalniz ve güzel' ülkemiz.

günay'i cok kizdirmak istemem ama insanin kendisine sinavda birinci olma sözü vermesini cok garipsedim. olur da günün birinde günay kendisinden süphe etmeye baslarsa ve bazi sorularla basbasa kalirsa bir duvara toslamasi ne yazik ki kacinilmaz olacak. sinav birincilikleriyle, okul basarisiyla, aldigi iyi egitimi ve zekasiyla kendine özgü bir insan yani zayifliklariyla, tuhafliklari ve takintilariyla kendi yolunu cizebilen bir insan olabilmenin mümkün olamayacagini anladiginda umarim yasam onun icin katlanilmaz bir yer olmaz.

düsünceler

2010-04-29T00:08:00.002+03:00

geride kalan zamana bir bakin ve icine sigdirdiklarimiza, ne cok hüzün, ne cok sevinc, hircinliklar, haykirislar, hayir'lar, hepsi gücümüz nispetinde elbette fazlasi degil. bir anda olup bitiyor bazen her sey, öfkemiz burnumuzda altüst oluslar yasiyoruz ve ne cok degisiyoruz. kararlar veriyoruz, hatalar yapiyoruz, korkularimizla yasamaya devam ediyoruz. yasamda aldigimiz, alacagimiz yolu galiba bu korkular belirliyor, bu korkularla yüzlesmeye ne kadar cesaret edebilirsek o kadar yol alabiliyoruz. kendinden emin tavirlarimiz, afra tafralarimiz, inatciligimiz kendi kendimizden hazin kacislarimizdir bizim.

bazen de cok yükleniyoruz galiba kendimize, gerceklik dedigimiz seyin bayagiligini ve her birimizin bayagi gercekleri oldugunu unutuyoruz. celiskilerle yasamaktan rahatsiz oluyoruz ve onlari unutmaya calistigimiz zamanlarda, ki böyle zamanlar korkularimizi, kendimizi ve her seyi unutmaya calistigimiz zamanlar oluyor, savruluyoruz ve sonrasinda basliyoruz kendimizi suclamaya. bir hayalin icinde zaman zaman kaybolmaya ihtiyacimiz var yeter ki bu kaybolus korkularimizla yüzlesmemek icin bir bahane olmasin.

bos masalar

2010-04-25T03:35:00.001+03:00

cellat agliyor

2010-04-24T03:18:00.003+03:00

bir önceki yazida irfan yalcin demisken, istedim ki yazdiklariyla beni hayli heyecanlandiran, hüzünlendiren, kusursuz türkcesiyle etkileyen bir büyük yazarin henüz cikmis öykü kitabini buradan duyurayim, paylasayim.

beş şehir ve merhamet

2010-04-21T03:37:00.005+03:00

onur ünlü, 'polis' ve 'güneşin oğlu'ndan sonra 'beş şehir' ile kendisini de bizleri de şaşırtmaya devam ediyor. şaşırttığı ölçüde etkiliyor, düşündürüyor, alışılmışın dışına çıkıyor ve özgünleşiyor. türk sinemasi, onur ünlü'nün düs ve gerceklik arasinda gidip gelen büyülü dünyasiyla yenileniyor. 'beş şehir', can acitan bir film, kahramanlarinin acili bir yalnizliga mahkum edildigi, bir aciyanin da cikip 'ben buradayim' demedigi bir film. bu filmi izleyip de aci cekmenin, yalnizligin, sevgiye-sevilmeye duyulan insani ihtiyacin ne demek oldugu üzerine düsünmeyecek biri yoktur sanirim.

polis aydin, filmin kahramanlarindan, sehir yasamina ayak uydurmaya calisan, bakisiyla, durusuyla, sesiyle, soluguyla, tepeden tirnaga yalniz bir adam. öylesine yalniz ki ve beni bir sahnede öylesine etkiledi ve yüregimi öylesine ezdi ki sirf bu adami, bu karakteri, tansu biçer'in olaganüstü oyunculugunda polis aydin'i görmek icin bile gidilir bu filme.

beş şehir'de çok fazla duygu var ama merhamet yok. çok aci var ama acimak yok. ben insanlari birbirlerine yaklastiran duygunun merhamet oldugunu düsünürüm, hic kimsenin ve hicbir duygunun bizi bir baskasinin acisini, kederini paylasmaktan alikoyamayacagina, alikoymamasi gerektigine inanirim, bana sefkatle ve sevgiyle yaklasan, bir derdimi samimiyetle paylasmaya calisan bir eli geri cevirmem. beni hayli etkileyen 'yorgun sevda' romaninda irfan yalçın bakın ne diyor: "yaralarını öpebilecegim insanlar var, benim acım onlardan'. evet, yaralarını öpebilecegimiz insanlar olmali, bir yaraya da merhem olabilmeliyiz bize taninmis su kisacik yasamda, zaten insan baska neye yarar ki allah askina.

bahar sarhosu, yasam ve sürprizler

2010-04-19T01:26:00.002+03:00

dalgin, durgun, düsünceli gecen bir günün gecesindeyim. 'bahar sarhosu'ndan ciktim, festival öncesi bilet aldigim tek film. öylesine umutluydum bu filmden, festivalde kim ki-duk yok ama 'bahar sarhosu' bana bir kim ki-duk filminin yoklugunu hissettirmeyecek diyordum. kötü bir film izledim diyemem, belki de benim gün boyu süren dalginligimdir bir parca memnuniyetsizligimin ve filme yogunlasamayisimin nedeni, bilemiyorum. bir adamin umutsuz yalnizligini gördüm filmde, henuz daha ilk karelerde bu yalnizligin nasil bir sey olabilecegini düsünmeye basladim, sonra gecen her dakikada bu adamin biraz daha yalnizlastigini hissettim. adamin yalnizligina takildim kaldim, diger karakterler ya benim dalginligim nedeniyle ya da yönetmenin bu karakterlere haklarini vermemesi nedeniyle eksiktiler benim icin. onlarin penceresinden bakamadim caresizliklere, isyanlara, bocalamalara. iki adamin arasinda kendisini disarida birakilmis bulan bir kadinin caresizligine odaklanamadim, onun zaptedemedigi öfkesini yeterince hissedemedim. bütün yasamlari altüst olmus bu üclünün birlikte gözyaslari icinde söyledikleri bir sarki vardi ki orada irkildim, derin bir mutsuzluk dipsiz bir caresizlik icinde gözyaslariyla mirildanilan sarkilarin ferahlaticiligini duyumsadim. simdi düsünüyorum da, onlari birarada sarki söyleme noktasina getiren duygu merhametti, insanin belki de sahip olmasi gereken en asli duygu olan merhamet. bu filmi bir kez daha izleyecegim.

dünden de bahsetmeliyim, bu cumartesi öylesine bir gündü ki yasamin sürprizlerle dolu, sasirtici bir yer oldugunu mutlulukla görmüs oldum bir kez daha. mühim olan etrafa biraz daha dikkatli gözlerle bakarken, bizi bekleyen sürprizleri samimiyetle yasamaya calismak galiba.

ne tuhaf, su yaziya baslarken nasil da suratsizdim, simdi gülümseyerek noktaliyorum. hayat iste, ne diyebilirim ki.

2010-04-15T04:34:00.002+03:00

bu gece ben de boyle bir yerde uyumak istedim. böyle bir yerde günün ilk isiklariyla bulusmayi.

fotograf : honeymooncroon.deviantart.com

evrim alataş

2010-04-13T22:19:00.002+03:00

evrim alataş, taraf'ta yazmaya baslamasiyla tanidim onu, ilk yazisini okudum ondan sonra belki birkac yazisini daha. güclü bir turkcesi, sahici sözcükleri, keskin ve ironik bir dili vardi. mizahi bir tarafi da vardi varolmasina ama o mizahin icinde bile bir öfke gizliydi. kürt aydinlarinda, cok anlasilir nedenlerle olusmus, yazilarindan dolup tasan bir isyan duygusunu alataş'in yazilarinda da hissettim ve belki sirf bu nedenle yazilarini düzenli okuyamadim.

bugun gazeteyi actigimda artik evrim alataş'ın aramizda olmadigini ögrendim, gözyaslarimi tutamadim, icten ice yazilarini daha uzun yillar okuyacagimi hissettigim yürekli bir yazarin ölüm haberi fena etti beni.

öldügünüzde cennete giderseniz tanri'nin size ne söylemesini istersiniz sorusuna, "haklisin kürtlere haksizlik ettim" demesini isterim diye cevap vermis alataş. süphe yok ki bunu sadece tanri'dan istemiyordu, hepimizden istiyordu, bunun için yaziyordu yazilarini, bunun icindi mücadelesi, kürtlere yapilan haksizliklarin kabul edildigini, yasanan acilarin samimiyetle paylasildigini görmek icindi. hakikatlerini aciga vurmak icin yazilar yazdi, dogdugu köyün gerceklerini bir kitapta anlatti, son olarak ilk kürt politik filminin senaryosunu yazdi, geriye önemli izler birakti.

evrim alataş, hak mücadelesi vermenin, insanlari mutlu etmekle, insanlardan nefret etmek arasinda gidip gelen bu mücadelenin eminim bütün zorluklarini yasayarak veda etti yasama. mekani cennet olsun.

hep genc kalacagim

2010-04-10T03:21:00.002+03:00

madem alkollu bir gecedeyim, hatirladigimda gülümsedigim alkollu bir gecemi anlatayim. ne kadar zaman önceydi hatirlayamiyorum, simdi okyanusun öte tarafinda bulunan degerli bir dostum ve degerli bir hocamizla pasajda oturmus eminim cok mühim meselelerden bahsediyorduk, gülüyorduk, iciyorduk, hocamizin tam hatirlayamadigi ve birbirine karistirdigi tarihleri, bazi isimleri, konuya ne kadar hakim oldugumuzu göstermek icin bir firsat biliyor ve hocayi düzelterek kendimizce matah bir is yapiyorduk. hoca bizden izin isteyip masadan ayrildiginda dogrusu cakir keyif durumdaydik, ben yine de geceyi orada bitirmek niyetinde degildim. haydi dedim imroz'a gidelim, bir iki duble de orada icer, öyle döneriz. imroz'a gectigimizde neredeyse tüm masalar bosalmisti. kararliyiz ya icmeye, hemen bir kose masa bulup yerlestik. arka masamizda sen sakrak bir grup vardi, hala nasil oldugunu hatirlayamadigim bir sekilde o masanin en kerli ferli adamiyla sohbete basladik. bize ikram ettigi o güzel meyve tabagini hala sevgiyle hatirliyorum. en az bizim kadar sarhos olan bu müstesna insanin bir cümlesi var ki onu da hic unutmam, 'cocuklar' demisti muzip bir gülümseyisle birlikte, 'bu gece kizimin nisanlisiyla ilk defa disarida yemek yiyoruz, bakin ne kadar heyecanli'. biz de kiz tarafi oluvermistik bir anda ve alici gozuyle soyle bir bakmistik delikanliya.

kim bilir o gece basimizda ne dertler icimizde ne sevdalar vardi. hepsi bir yana, bugun o geceyi düsündügümde aklima gelen tek bir sey var, bir gün, olur da bir gün bir kizim olursa ve ben de onun nisanlisiyla imroz'da karsi karsiya gelirsem, ah nasil da cekilmez ve huysuz bir adam olurum ben.

how oscar became wilde

2010-04-09T12:26:00.003+03:00

geliyor, yeni bir oscar wilde biyografisi geliyor. imge'den sonra bu sefer sel yayinlari bu sayfadaki sizlanmalarima bir yanit veriyor ve elliot engel'in "how oscar became wilde" adli kitabini türkceye ceviriyor. henüz okumadigim bu kitabin zeynep avci tarafindan cevriliyor olmasi da ayrica sevindirdi beni. bazen bosluga biraktigimiz sözcüklerin, kimi zaman icimizden gecirdigimiz ancak dile dökmedigimiz dileklerin biz onlari unutsak dahi yasamaya ve yayilmaya devam etmeleri, yasamin surprizli bir yer oldugunu hatirlatiyor bana.

bir hayalcinin cikmazi

2010-04-05T19:12:00.003+03:00

görüyorsunuz ya kendimi nasil kandiriyorum, bir voleybol maci seyrediyorum, bir oyuncunun yaptigi smaclarla seviniyorum, heyecandan yerimde duramiyorum. bunlarin hepsi tamam ama neden butun bunlari gecmise dönmek, hayallere dalmak icin bir firsat gibi görüyorum. karsilastigim hemen her sey, gecmiste yasadigim, yasamadigim, yasamak isteyip de yasayamadigim bir dünyayi, belki olmak isteyip de olamadigim bir insani hatirlatiyor bana. hayal etmek beni heyecanlandiriyor ve evet sözcükleri severek, onlarla vakit gecirerek mutlu olabiliyorum. kimine göre bol keseden harcanan zamanlardir bunlar, bazen bana da öyle geliyor, hayal etmenin korkunc bir yüzü oldugunu görebiliyorum. hayal etmenin insani bir döngünün icine, bir tekrarin, bir yinelemenin icine soktugunu biliyorum. en agir zamanlar, bir hayalcinin gercek yasamla sik sik temas etmek zorunda kaldigi zamanlardir gibi geliyor bana. örnegin, böyle bir yazi yazmak üzüyor beni, natasa osmokrovic'in smaclariyla baslayan güzelim bir hayal dünyasinin icine girmisken ve orada mutluyken neden bir anda bunu sorgulamaya basliyorum ki. nasil bir bocalama, ne kadar cok celiski.

fenerbahce acibadem ve nati

2010-04-04T22:02:00.004+03:00

yillardan sonra bir voleybol maci izledim ve öylesine heyecanlandim, bir mücadelenin icindeki inisleri cikislari öylesine yasadim ki fenerbahce acibadem bayan voleybol takiminin tüm oyuncularina ayri ayri tesekkur etmeliyim. bu gece bu takimda, hem benim hem bu takimi kuran yöneticilerin övgülerine mazhar olmasi gereken, cok ayricalikli bir teveccüh, bir tesekkürle onurlandirilmasi gereken bir isim varsa, o da takimin hirvat oyuncusu natasha osmokrovic'tir.

bir sporcunun sahip olmasi gereken disiplini, direnci ve dirayeti ustalikla harmanlayan, yetenegiyle beni kendisine hayran birakan natasha osmokrovic'e, nati'ye, basta bana spor yaptigim yillari hatirlattigi icin ve tabii ki bu geceki olaganüstü oyunu icin yürekten tesekkur ederim.

senlikli ruhum, senlikli geceler

2010-03-31T02:29:00.002+03:00

iste kipir kipir bir gece. mutsuz olmak icin ne kadar cabalarsak cabalayalim, tanrinin bize armaganidir bu umulmadik mutlu geceler. boyle gecelerde kafami kaldirip goge bakiyorum, nasil bir senlik var orada oyle yarabbim, gözlerim kamasiyor. blake degil miydi gökyüzünde tanrinin cocuklarinin dans ettigini gören, oscar wilde degil miydi susuz yasayabilirim de siirsiz yasayamam diyen. ah dostlarim, iste boyle gecelerde cokca dusuyorsunuz aklima, katlanarak degil severek yasamayi hatirlatiyorsunuz, düsünerek degil hissederek yasamayi, siz bana hep masumiyeti anlatiyorsunuz.

blind date

2010-03-27T01:31:00.003+02:00

ne güzeldi degil mi bu gece. ayten alpman'in surpriz sarkilari esliginde, bir ara yalniz basima kalmistim o kucuk tahta masanin basinda, kim bilir seni beklerken neler düsünüyordum. iste tam o sirada yukari cikti kafasi kiyak bir adam. bir de baktim bana sesleniyor, hem de ne seslenme, 'öyle yalniz basina nasil da yakisikli oturuyorsun' diyordu bana. sevinmez miyim, hem de nasil sevindim. nasil da yakisikli oturuyordum öyle, nasil da güzel bir geceydi degil mi.

ah bu geceler

2010-03-17T05:10:00.004+02:00

bakin bu geceler var ya bu geceler, her gece size bir oyun ederler,
bazen bir senlige davet eder, bazen bir zindana hapsederler.
vaktinde gelmez, sözlerinde durmaz haylaz geceler,
gözyaşlarımı şefkatle silen merhametli geceler,
ah siz deli geceler, varmayin üzerime, benim deliligim bana yeter.

son gece

2010-03-09T04:56:00.003+02:00

biliyorum uyumuyorsun, gözlerin kapali olsa da duyuyorsun söylediklerimi. sen geldin geleli bir baska oldu aksamlar. rüzgar bir baska esiyor geceleri. senin yaninda yasanmaliymis umutsuzluk. son gecemiz mi bu, önce gülerek sonra aglayarak uyudugumuz son gece mi. korkuyor muyum yoksa, bu ürkeklik de neyin nesi. soluklasiyor hayaller, hickiriklar yükseliyor.

d&r izlenimleri

2010-03-08T15:05:00.003+02:00

gecen gün kapisindan iceri pek adim atmadigim iki kitapciya düstü yolum. biri denizler kitabevi, digeri d&r. denizler kitabevi icin de bir seyler söylemek isterim ya simdilik onu bir kenara birakayim ve d&r icin bir iki kelam edeyim.

tuhaf bir havasi var d&r denilen yerlerin, bana orada müthis bir savurganlik yapiliyormus gibi geliyor. binlerce kitap kat kat dizilmis, oysa o kadar cok kitabi raflarda hüzün icinde bekletmenin ne geregi var. bu mekanin müdavimleri icin yeni cikmis kitaplardan olusan iki ya da bilemediniz üc sira kitaplik yeterli olacaktir. öyle saniyorum ki kimileri için, d&r'lardan kitap almak, gösterisli bir restoranda yemege katilmak, saygin bir cevrenin istirak edecegi bir sergi acilisinda bulunmak gibi mesleki bir zorunluluk. bir 'halkla iliskiler' dalavereciligine, bir dostlar alisveriste görsün maskaraligina kitaplarin alet edilmesine yaniyorum. hileli bir oyunun becerikli oyuncularinin kitaplar arasinda kaldiklarindaki beceriksizliklerini gördükce üzülüyorum.

iki alinti

2010-02-28T23:13:00.002+02:00

iki roportaj okudum bugun. birini sevdim, digerini garipsedim. ikisinden de birer alinti yapmakla yetinecegim.

semih kaplanoglu: "ben filmlerimde maneviyati cok önemsiyorum. (...)filmlerin bir vecd duygusu, bir sükran duygusu, icsel bir cosku, bir ruhaniyet duygusu yaratmasi gerektigini düsünüyorum."

mehmet günsur: "ben italyan lisesi mezunuyum. kücükken ailecek arabaya atlayip tatile italya'ya giderdik. simdi düsününce italya tohumlari ruhuma o zamandan atilmis."

kendisini 'gösteren' insanlardan daha cok kendisini gölgede birakabilen insanlari seviyorum. simdilerde, kendisini gölgede birakmayi basarabilmis, tevazuyu bir yasam uslubu olarak benimsemis bir yazi emekcisinin kitabini okumak istiyorum, kamuran sipal'in sirrimsin sirdasimsin romanini.

son bir dans

2010-02-20T22:58:00.003+02:00

kucuk bir masa lambasinin isiginda, unuturken ve sevmeye calisirken kendimi, yaklasmani isterdim, dans edelim mi demeni.
ölüm gibi karanlik su gecede, haydi gel son bir dans edelim, yasam niyetine, yitip giden telassiz ve tasasiz günlerin serefine son bir dans.
sabah olmadan, gün bizi ayirmadan yüreklerimizi kanatlandiracak son bir dans, hoyrat bir düsüs pahasina son bir düs.
ölüm döseginde gülümsetecek güzelim bir süzülüs, son bir öpücük.

hüzün

2010-02-15T20:08:00.003+02:00

bankanin kapisindan iceri adim atar atmaz basliyor bulanti, arkasindan uzun bir bekleyis. ilgisiz gözlerle bakarken bu can sikici soguk mekana, insan diyorum, insan nasil olur da su kapidan girdikten sonra, su bankayla bir ise giristikten sonra nasil olur da koruyabilir masumiyetini. 'müsterimiz olun, önceliginiz olsun' gibi gülünc kurnazliklariniz yerin dibine batsin.

teselli bulabilecegim bir yer var, cocuklugumun sokaklarina gidiyorum düsünmeden. biraz dolasiyorum, canim sicak bir ezo gelin corba cekiyor, aklima 'çömçe' geliyor. ah diyorum, artik çömçe de yok ki, kapandi yakinlarda. melih amcanin eczanesinden baska pek az sey kaldi bizim oralarda, bana dair, cocukluguma dair.

duman

2010-02-13T17:12:00.002+02:00

bazı fotograflara bir kere baktiktan sonra dönüp bir kez daha bakmak ihtiyacini hissediyorsunuz.

sen benim sarkilarimsin

2010-02-05T03:50:00.002+02:00

iletisimimizin tarih konulariyla, tarih sohbetleriyle sinirli oldugu bir arkadasim araya giren uzunca bir zamandan sonra her seyden evvel 'oscar wilde üzerine calisabiliyor musun' diye sordugunda duygulandim, mutlu oldum. beni böylesine dikkatle dinlemis, heyecanlarimi kesfetmis bu zarif insana tesekkur borcluyum. keyifliyim bu gece, bir bira actim, bir sarki tutturdum, belki birazdan dayanilmaz sesimle ayten alpman'a eslik edecegim, gündüzümde gecemdesin, calinmasin söylenmesin, sen benim sarkilarimsin diyecegim.

can denen şeye saygı duymak

2010-01-31T03:58:00.005+02:00

birkaç gün önce okuduğum küçük bir haber aklımdan çıkmadı, evde, sokakta, olmadık zamanlarda aklıma takılıyor. iyisi mi kafamı böylesine meşgul eden bir meseleyi buraya da not düşeyim.

haberin başlığı 'çin'de kedi-köpek etine hayır yasası kültür tartışması başlattı' şeklinde. çin hükümeti geleneksel bir yemek olan köpek güvecinin bundan böyle yasak olduğunu ilan etmek üzere. haberin sonunda bir çinlinin görüşüne yer verilmiş ve beni asıl düşündüren de sanırım bu yorum oldu. yasayı şu sözlerle eleştiriyor: 'canlı canlı pişirilmeleri cezalandırılsın ancak hangi eti yiyecekleri insanların tercihlerine bırakılmalı. körü körüne batı değerlerini kopyalamamalıyız.'

öncelikle batı değerleri ve bunun karşısında korunması gereken gelenek ve göreneklerimiz konusuna değinmeli. açıkça söylemeliyim ki ben doğu-batı eksenli tartışmalarda hala kafası karışık biriyim, bu konudaki düşüncelerim, durduğum yer de belli belirsizdir, arada bir yerdir, bunun yanında, her iki kültürden de yararlanma, her iki kültürü de anlama ve özümseme çabasındayım. kendi coğrafyamıza, kendi topraklarımıza, kendi ülkemize ait gelenekleri bir kenara koyup, batı kültür ve değerlerini yayalım, yaygınlaştıralım, hayatımızın her alanına bu değerleri dahil edelim demiyorum. ne var ki, bazı değerlerin evrensel olduğunu unutmayalım, bu değerleri de batıdan geliyor kaygısıyla reddetmeyelim istiyorum. bazı batı değerlerine körüne körüne bağlanmak ne kadar fenaysa, kendi geleneklerimizin bazılarına körü körüne bağlanmanın da aynı şekilde fena olduğunu düşünüyorum. bir insanın yaşam hakkını, onun diğer insanlarla olan eşitliğini savunmak bugun tüm insanlığın önceliğidir, bir canlının da yaşamına sahip çıkmak içinde bulunduğumuz çağda aynı şekilde tüm insanların önceliği olmalıdır.

çin'de kedilerin-köpeklerin öldürülmesine, yaşam ortaklarımız dediğimiz hayvanların zalimce katledilmesine bu bir çin geleneğidir diye göz yumulması bana kabul edilebilir bir şey olarak görünmüyor. söz konusu, bir canlının yaşamıysa, bu gelenek değişebilir ve bu değişim de batı değerlerini körü körüne kopyalamak değildir diye düşünüyorum. son olarak da yorumunda kedi ve köpekler için 'canlı canlı öldürülmeleri cezalandırılsın' diyen herhalde uyuşturularak gerçekleştirilecek bir ölüme onay veren bakışın, hayatlarını şehirlerimizin içinde çoktan çıkmaza soktuğumuz hayvanları ne kadar kolay gözden çıkarabildiğimizin, canlılar dengesi diye bir şeyden habersiz olmayı geçelim vicdan denen şeyden de gitgide uzaklaştığımızın acıklı bir ifadesi olduğunu düşünüyorum.

ölmeyen şarkı

2010-01-27T06:08:00.002+02:00

bazı geceler nasıl da seviyorum şöyle bir başıma oturup içmeyi, içtikçe daha çok içmeyi. içimde kıpırdanan hatıralar, ah o hatıralar. oldu mu şimdi, üşüştünüz başıma bir cellat gibi. ömrüm emrinize amade lakin bırakın şimdi beni, bırakın da bitireyim şu kadehi.

görünmeyen

2010-01-26T16:40:00.003+02:00

yaşamın belki de en keyifli tarafı hikayeler dinlemektir benim için. hikayelerini, insanı iki omuzundan tutup sallarmışcasına anlatanları daha bir severim, onların hikayelerinde insanın karmaşası vardır, güçsüzlüğü, kederleri, çıkmazları. kahramanlar vardır yani, tüm gerçeklikleriyle, gerçekten daha gerçek olan halleriyle insanlar vardır. bir de insanları görünmez kılan, birbirine benzeten fakat anlatım tekniğiyle şaşırtıcı olabilen hikayeler vardır. işte paul auster da karakterleriyle değil tekniğiyle şaşırtan yazarlardan biridir benim için.

auster'ın son kitabı 'görünmeyen'in, yazarın en iyi kitabı olarak değerlendirildiğini duyunca merak ettim, merakım hikayenin içeriğinden daha çok auster'ın uslubuna yönelikti. kahramanı olmayan bir hikaye anlatmış auster, okuyucuyu birçok ses arasında, kimi zaman hangi sözün hangi karakter tarafından söylendiğinin önemsizleştiği bir noktada bırakıyor. mektuplar, günlükler, tercümeler, geriye dönüşlerle kurulmuş bir hikaye ve biz kitabın sonunda 1967 yılında geçen bir dizi olayın anlatıcısının kim olduğu sorusuna tek bir isim veremezken, auster, gerçeğin hayal ettiklerimizden başka bir şey olamayacağını söylüyor.

bir hayal

2010-01-23T00:45:00.003+02:00

dün gece gazetelere göz gezdirirken bir haber ilişti gözüme. hemen hemen bütün gazetelerde arka sayfalara bırakılmış, kenarda köşede kalmış küçük bir haber. edgar allan poe'nun 1949'dan beri her doğum gününde mezarı başına güller ve bir şişe kanyak bırakan ziyaretçisi bu sene gelmemiş, 60 yıllık geleneği bozmuştu. bu küçük haber daha büyük verilmeliydi diye düşündüm önce, sonra kimdir bu meçhul ziyaretçi, poe'nun mezarı başında ona güller ve bir şişe kanyak sunarken neler düşünür, bu gizli merasimi onunla paylaşmış birileri yok mudur, peki ya bu sene, 60 senenin sonunda neden gelmemiş, gelememiştir gibi sorular canlandı zihnimde.

60 sene boyunca poe'nun mezarına gelen adamın bu seneki randevusuna gelmeyişini, gazetelerin manşetten ya da sürmanşetten verdiği bir ülkede yaşamak istemez miydiniz. sabah vapurunda, insanların birbirlerine 'bu sene gelmemiş demek, olacak şey değil' diyerek homurdandığını duymak istemez miydiniz. doğrusu ya, ben isterdim.

bazı günler

2010-01-19T04:35:00.002+02:00

olmuyor, bazı günler ne yapsam ne etsem çare olmuyor sıkıntıma. bir hayale kıyısından köşesinden ilişmek istiyorsun olmuyor, bir yakinina meyledecek oluyorsun iyice tadın kaçıyor, hiç olmazsa biraz dolaşayım, şu doğanın cömertliğine sığınayım diyorsun gücün yetmiyor, ayağın gitmiyor. dışarıda yağmur yağıyor ve sen biçare, yine öyle yapayalnız, yine öyle kendi halinde.

kızımın öğretmenine mektup

2010-01-13T03:51:00.003+02:00

abraham lincoln'ün oğlunun öğretmenine yazdığı bir mektup var, epeydir çeşitli yerlerde alıntılandığını görüyorum. lincoln bu mektubu 19.yy'ın ortalarında yazıyor, bizler 21.yy'ı idrak ediyoruz. evet, lincoln'un söylediği öyle sözler var ki şimdi olduğu gibi gelecekte de geçerli olacaktır. yine de düşünmeden edemiyorum, lincoln ve oğlunun yaşadığı dünya, sorunlarıyla, gerginlikleriyle, eğilimleriyle başka bir dünyaydı, bizler bambaşka sorunlar içinde, bambaşka çözümsüzlükler içinde, bambaşka bir çağda yaşıyoruz. diyeceğim o ki, lincoln'ün mektubunun yanında yeni mektuplara ihtiyacımız var.

ileride bir gün bir kızım olursa, öğretmenine bir mektup yazacağım, eliyle, gönlüyle, kafasiyla çırılçıplak sevmeyi bilen bir kızım var benim, bu sevgisini çoğaltmasında ve paylaşmasında ona yardım et diyeceğim. hiç kimsenin onun için 'yabancı' olmadığını, insana dair olan hiçbir şeyin de yabancısı olamayacağını öğret ona diyeceğim. kendisinden farklı bulduğu arkadaşlarına da en az kendi arkadaşları kadar alaka göstermeyi, onların yaşamlarını, özlemlerini, inançlarını güçsüzlüklerini de tanıması gerektiğini öğrenmeli benim kızım diyeceğim. giriş cümlelerim bunlar olmakla beraber zamanı gelince sanırım başka isteklerim de olacaktır.

bir kızım olursa...

hasret

2010-01-12T13:23:00.002+02:00

günün bazı saatleri var ki daha yaşamaya değer, daha yaşanılır oluyor. benim için o saatler, bundan pek hoşnut olmasam da gecenin geç saatleridir, oysa ben günün ilk ışıklarıyla sevinmek isterim, hele bir de deniz ve tuz kokusu varsa, değmeyin keyfime.

yorgun sevda

2010-01-05T06:51:00.002+02:00

irfan yalçın'ın "yorgun sevda" romanını okudum bu gece. bazen göğüsümün sıkıştığını hissettim, bir an kitabı bırakıp uzun uzun ağlamak, inlemek, infilak etmek istedim. yorgun sevda, yordu yüregimi. uykuya teslim olmadan, irfan yalçın'ın her biri hüzünle damgalı sözcüklerinden bir paragrafi buraya not düşmek geldi içimden.

"tepinen bir tutkum var, ağacı yiyen kurt gibi içimden yiyor beni; onların, o köşeye sıkıştırılmışların derin yırtıklarla dolu yaşamlarına bir yerden girip bakmak; acının inlerine, kuyularına inmek, onlardan bana, benden onlara sızan bir şeylerin varlığını duyumsamak. (...)kalın bir ayağın basıp geçtiği yüreklere akıyor içim."

kaan sezyum bir robot mu

2010-01-03T21:03:00.002+02:00

kaan sezyum'u belki radikal eklerindeki yazilarindan belki kendi sitesinden belki de cesitli sosyal mecralardan taniyorsunuzdur. takip edilen, sevilen, eglenceli ve zeki bulunan biri oldugunu duymustum. bir gün televizyonda gördüm kendisini ve hak verdim söylenenlere fakat bana biraz mekanik gelmisti konusmalari, bir bilgisayar oyunundan cikip gelmis gibiydi.

bugun kaan sezyum'un bir roportajini okudum, sorularla egleniyor, gülüyor güldürüyordu. bülent ecevit de sezyum'un mizahindan nasibini alanlar arasindaydi. 'robotlara siir yazmis bir adam' diyordu ecevit icin, 'yani ecevit de iyi bir kafa, bayagi kopuyormus' diyerek dalgasini geciyordu. neden ecevit'in robot siiri sezyum'un dikkatini cekmistir diye bir soru sormaya gerek var mi bilemedim.

söyle bir düsündüm, acaba ömrü hayatinda kaan sezyum bir soru karsisinda caresizlik hissetmis, diyecek bir sey bulamayip boyun bükmüs müdür, yagmurlu bir gecede, kafasinda bir düsünce, yürümüs müdür bir sokakta, bir asagi bir yukari. ansizin uyanip, bos gözlerle duvarlara bakarak sabahladigi geceleri olmus mudur.

nereden de aklima geldi bu sorular, ne güzel ecevit'in robot siiri diyerek gülüsüyorduk.

yasamak

2009-12-29T04:47:00.003+02:00

yillar geciyor ve bu dünyayi, icindeki duygulari, sundugu güzellikleri tanimaya devam ediyoruz. iste gökyüzü, iste yildizlar, ne cok sey anlatiyorlar, bir dinlesek, bir kulak versek. olmuyor, buhranlarimiz, bunalimlarimiz, bitmek bilmez sikintilarimiz var bizim. korkmusuz bir kere, kimi zaman küsmüsüz birbirini tekrarlayan günlere, biteviye devam eden degisimsiz gecelere. basimiza yorgani cekip uzunca bir süre uyuyalim istiyoruz, elleriyle gözlerini kapamis korku dolu bir sahnenin gecmesini bekleyen kucuk cocuklar gibiyiz. biz uyuyalim, tanri bizi ilginc bir seyler oldugunda uyandirsin istiyoruz. cok gecmeden ilginc bir seyler olur hayatimizda, olmaz dedigimiz seyler oluverir, sürprizli bir yerdir dünya ne de olsa. iste o zaman saskinlikla anlariz dünyanin muzir bir cocugun eliyle yaratildigini ve bazen biz o cocuktan vazgecsek de o cocugun bizden vazgecmeyecegini görürüz. madem bir cocugun eliyle yaratilmis dünya, biz de ona bir cocugun gözlerindeki dikkat ve merakla baksak büsbütün yalniz ya da büsbütün mutsuz olmadigimizi da anlariz belki. öyle ya, bir kar tanesine bile ilgiyle bakmak degil midir yasamak.

'bir kitabim var' demenin gururu

2009-12-27T18:47:00.003+02:00

"bir yerde okumustum, 'artik insanlar bir de kitaplari olsun istiyor' gibi alayci bir gondermeydi. can yayinlari'nda editorluk yaptigim icin gelen dosyalar bu göndermeyi dogruluyor. bir kitaplari olsun ama ille de roman olsun saptamasini da ekleyebiliriz buna. ama 'ille bir kitabi' olsun isteyenlerin bilmedikleri ya da bilmek istemedikleri bir konu var: Dil. Türkce. yazim hatalari ile dolu, bozuk bir turkceyle yazilmis dosyalar geliyor önümüze. okumakla edinilen birikime ulasmadan calakalem yazdiklarinin bir an önce kitaplasmasini istiyorlar. "

cemil kavukcu böyle söylüyor, böyle söylemekle de ne kadar hakli diye düsünüyorum. belli bir edebi birikime sahip olmaksizin, neredeyse hic okumaksizin yazma sevdalilari sanirim gün gectikce artiyor. sahip olduklari kitaplarla gururlananlari bilirim, kac bin tane kitaplari oldugunu söyleyerek böbürlenenleri cok gordum ama artik bir baska grup, artik kendi yazdiklari kitaplarla gururlanmak isteyenler var. gururlanmanin tüm bicimlerinde oldugu gibi bir budalalik var bu iste.

gecikmis bir ceviri: oscar wilde'in gizli yasami

2009-12-19T18:47:00.003+02:00

bir büyük yazarin biyografisinin türkceye cevrildigini görmek az sey degildir dogrusu. yayincilik dünyasinin bir eksikligi, eksiklikten öte bir kusurudur biyografilere gösterdigi ilgisizlik. neyse ki, son yillarda belli basli yayinevleri bu eksikligi belirli ölcülerde gidermeye calisiyor, ardarda biyografiler yayinlaniyor.

yilin su son zamanlarinda, bir oscar wilde biyografisinin, wilde'in ölümünün üzerinden bir asir gectikten sonra türkceye cevrilmis olmasi bir mutluluktur mutluluk olmasina ama bir üzüntüdür ayni zamanda dünyadan ne kadar kopuk yasadigimizi göstermek anlaminda.

karamsarligin icinde bogulmadan, imge yayinevi'ne neil mckenna'nin oscar wilde'in gizli yasami adli biyografiyi, wilde'in iliskilerini söylentilerden uzak ve dürüst bir sekilde izini süren bu kapsamli arastirmayi türkceye kazandirdiklari icin tesekkur etmeliyiz. tabii ki kitabi ceviren cemil büyükutku'yu da unutmadan.

coco chanel

2009-12-11T01:54:00.002+02:00

igor stravinsky ve coco chanel filmine gitmis, sonra da bir merakimi yazmistim. gabrielle coco chanel icin stravinsky bir heyecandi belki ama bir ask degildi, ben coco chanel'in hayatindaki hangi adam icin 'sen benim her seyimsin' dedigini merak ediyorum demistim. aklimda bir isim vardi, izledigim filmde de sadece bir isim olarak geciyordu, arthur 'boy' capel. iste bu iliskiyi merak ediyordum.

cnbc-e'de iki hafta icinde iki bölüm olarak yayinlanan 'coco chanel' filmi, bu iliskiyi, coco ve arthur capel iliskisini etraflica anlatirken, sanirim chanel'e ve onun capel ile olan iliskisine hakaret niteliginde cekilmis stravinsky filminin kepazeligini de ortaya koymus oldu.

bu aksam ikinci bolumunu seyrettigim coco chanel filmini sevdim. coco chanel'i sevmistim, bu filmden sonra daha cok sevdim cunku bu filmde her sey yerli yerine oturuyordu, coco'nun söyledigi hicbir cümle egriti durmuyordu, üzerine sonradan yapistirilmis hicbir cümle yoktu, namuslu bir bakis acisiyla cekilmis, istenmeyen konulara hic girilmemis, ele alinan yerlerin de dürüstce hakki verilmisti.

peki ya film merakimi giderdi mi. evet, fazlasiyla. arthur capel'i 'hayatin kendisinden daha cok seviyorum' diyordu coco. capel'in bir kaza sonrasi ölümü coco'nun hayatinda üstesinden gelemeyecegi bir sorun olarak kalmis olabilir demistim yine bir önceki yazida, öyle de olmus, yasaminin son zamanlarinda adini andigi tek isim arthur 'boy' capel olmus.

filmin sonlarinda 'boy' icin söyledikleri aglatti beni, yüzündeki kirisikliklar, kücülmüs bedeni ancak hic bitmeyen zarafeti icinde sevgilisini anlatiyordu: "boy, benim yoldasim, arkadasim, agabeyim, kardesim ve askimdi."

bazen böyle anlar olur, ruhunuzun icine yüksek bir tepeden bakiyor gibisinizdir, önce ürpertici bir serinlik duyar sonrasinda yemyesil bir bahcenin icinde dolastiginizi fark edersiniz. envai cesit koku duyar, renk renk ciceklerin arasinda gezinirsiniz. ruhunuzdan cicek toplarsiniz, topladiklariniz duygularinizdir. iste ben bu gece, gözümden yaslar akarken, ruhumdan cicek toplamaya basladim, topladikca sakinlestim, rahatladim ve kollarimda ciceklerle gülümsedim.

erkan özerman mi daha kibirli derya büyükuncu mu?

2009-12-07T04:42:00.003+02:00

enrico macias vardi gecen gece ekranda. yaninda büyük organizatör erkan özerman, hemen karsilarinda türkücü mahmut tuncer yer aliyordu. mahmut tuncer ve enrico macias isimlerini yanyana görünce dahi gülmeye baslayan bir tuhaf toplumumuz var. bir de bu iki isim üzerinden eglence arayanlar olunca hayli sevimsiz görüntüler ortaya cikabiliyor. benim dikkatimi ceken mahmut tuncer ve erkan özerman arasindaki bir diyalog oldu. tuncer, enrico macias gibi büyük bir sanatcinin karsisinda bulunmaktan onur duydugunu gayet zarif bir sekilde ifade etti, onun bu sözlerini enrico macias'a tercüme etmesi istenen erkan özerman, hic böyle bir ceviri yapmadigi gibi tuncer'i kendisi yanitlamayi tercih etti ve söyle bir cümle kurdu: "hic merak etmeyin biz de sizi takip ediyoruz, paris'teki evimde televizyonu aciyorum, 500 kanal önümde."

erkan özerman, paris'teki evin dillere destan, 500 kanalli televizyonun da öyle. gönül ister, dünyanin dört bir yaninda evin olsun lakin sen 70 yasinda, hala en fazla alkisi ben isterim diyen huysuz assolistler gibi konusarak ne yapmaya calismaktasin, anlamakta güclük cekiyor ve üzülüyorum.

bir de kucuk bir karsilastirma yapmak istiyorum. ayni programin gec saatteki konuklarindan birisi milli yüzücü derya büyükuncu'ydu. büyükuncu, gec saatte yayina alindigi icin biraz gergindi, kendisine söz verildiginde de biraz ölcüsüz, biraz ayari sasmis bir konusma yapti. 25 senedir milli sporcu oldugunu, bir efsane yarattigini, bu efsaneyi görmek isteyenleri abdi ipekcideki yarismaya bekledigini söyledi. bugun eksi sözlükte gördüm ki herkes, büyükuncu'nun magrur sözlerinden, kendisiyle gururlanmasindan, böbürlenmesinden sikayetci. büyükuncu, senelerdir görmezden gelinmenin, tüm basarilarina karsin yok sayilmanin icinde birikmis öfkesiyle, 'yakisikli sen de bir seyler söyle' diyen sunucunun bardaktaki son damlayi da tasirmasiyla feryada gelmis, ben bu öfkeyi anlayabiliyorum.

erkan özerman, mahmut tuncer'i seni paris'teki evimden 500 kanalli televizyonumdan takip ediyorum diyerek kendince onurlandiriyorken, neden bu küstahlik kimsenin dikkatini cekmiyor da genc bir yüzücünün kizginlikla ortaya cikan böbürlenmesine herkes veryansin ediyor, iste bunu anlamiyorum.

görünür adamlarin kusurlari görünmez olurken, hic görünmeyen, sesleri hic cikmayan adamlarin sesleri, kusurlari hemen görünür kilinir ve onlar görünmezlige terk edilir.

iktidar mi ariyorsunuz, hegemonya mi ariyorsunuz, hiyerarsi mi ariyorsunuz, iste bakin, görünür adamlarin pisliklerinin nasil temizlendigine bakin, saglamasini da eksi sözlükte önce derya büyükuncu sonra da erkan özerman'i aratarak yapin.

gösteri dünyasi, sahtelikler, kirlilikler

2009-12-05T19:33:00.007+02:00

okumadigim ancak cokca okundugunu bildigim, uzun zamandir da varligindan haberdar oldugum bir populer blog yazarinin vedasini gördüm. böylesi veda yazilarini garipsiyorum. yaziyla samimi bir iliski kurmus, yaziyi kisiliginin bir parcasi haline getirmis olanlar sanmiyorum ki 'hoscakalin, bu blogun sahibi artik burada olmayacak, sonsuz tesekkurler' gibi aciklamalarla dolu sirk gösterisi niteliginde veda yazilari yazsinlar. unutmamak gerekir ki, sözcüklerin bir agirligi vardir, veda kelimesinin de bir agirligi vardir, o agirligi tasiyamayacaginizi düsünüyorsaniz o kelimeyi etmezsiniz. aman tanrim, ben neler diyorum, öyle ya bu dünyada neyin agirligi kaldi ki, sözcüklerin agirligi kalsin.

bütün bu yazi kirliliginin icinde bir de sessiz sedasiz yazilarini donduranlar, durduranlar var ki esas onlar yazsinlar istiyorum. onlar ki yaziya hakkini verenler, yazida icini dökenler, öylesine sade, öylesine sahici ve öylesine dürüst.

kaçış

2009-11-30T06:26:00.002+02:00

iste bizim kacis saatimiz.
bizi biz yapan zamandan soyunma, siyrilma vaktimiz.
bir söminenin önünde çömelmis, bu asagilik yasama sirt cevirmisiz.
alevlerin karsisinda kiskanclikla tutusan bedenlerimizle biz, ikimiz
dilini bilmedigimiz bir dünyanin gizleriyiz.